NIVEL: Vraag Aanbod Analyse Monitor eerstelijnszorg

De vele transformaties in de eerstelijnszorg en het sociale domein beogen betere zorg en ondersteuning voor lagere kosten. Daarvoor is het nodig om zorg en ondersteuning in de buurt te organiseren en af te stemmen op de zorgvraag van bewoners. In de praktijk blijkt dat een lastige klus waar veel partijen mee gemoeid zijn. De Vraag Aanbod Analyse Monitor van het NIVEL is een internetapplicatie die dit proces kan ondersteunen door het presenteren van buurtgegevens over zorg en gezondheid.

De Vraag Aanbod Analyse Monitor (VAAM) wordt sinds 2005 door het NIVEL ontwikkeld voor de eerste lijn. Volgens de toenmalige minister van VWS zou de eerste lijn een steeds prominentere rol moeten krijgen om de zorg betaalbaar en van hoge kwaliteit te houden. Ook nu is deze visie actueel. De eerstelijnszorg moet daarom in de buurt georganiseerd worden en afgestemd zijn op de zorgbehoeften van de mensen die er wonen. Maar het blijkt een moeilijke taak om de eerste lijn af te stemmen op de zorgbehoefte van iedere buurt. Zeker omdat de zorgbehoefte sterk verschilt tussen buurten en er nauwelijks buurtgegevens over zorg en gezondheid voorhanden zijn.

De VAAM is een internetapplicatie die initiatieven en veranderingen in de eerste lijn rond de afstemming tussen vraag en aanbod in buurten wil ondersteunen door te voorzien in zorggegevens over vraag en aanbod op buurtniveau. Gegevens over de vraag naar zorg en gezondheid zijn alleen niet altijd voorhanden op buurtniveau. Voor de VAAM is daarom een methodiek ontwikkeld om, op basis van de sociaal- demografische samenstelling van een buurt, de vraag naar eerstelijnszorg en de gezondheid van een populatie te schatten. Gegevens uit allerlei bronnen zoals NIVEL Zorgregistraties eerste lijn, de Nationale en Lokale Monitor gezondheid van de GGD’en en gegevens van het CBS worden bewerkt, geanalyseerd en verrijkt tot schattingen op buurtniveau.

Geschatte zorgvraaggegevens worden op de VAAM getoond voor huisartsenzorg, farmaceutische zorg, fysiotherapie, oefentherapie, diëtetiek, verloskundige zorg en mondzorg. Daarnaast wordt de vraag naar zorg ook uitgesplitst naar ziekteclusters, chronische aandoeningen en voor hulp en verpleging. Recentelijk is de VAAM uitgebreid met gegevens over gezondheid en gezondheidsdeterminanten. Per buurt wordt de gezondheid in kaart gebracht en worden bijvoorbeeld het aantal rokers en zware drinkers gepresenteerd op basis van de bevolkingssamenstelling. De laatste uitbreiding van de VAAM betreft gegevens over zorg op huisartsenposten. Hierdoor brengt de VAAM niet alleen de geschatte vraag naar huisartsenzorg op de dag weer, maar ook tijdens avond-, nacht- en weekenduren.

Download het volledige artikel hier: