Wetsvoorstel: cliëntenraad bij meer dan 25 zorgverleners

Een cliëntenraad voor eerstelijnsorganisaties met meer dan 25 zorgverleners. Misschien wordt dit wettelijk verplicht in 2019. Waarop moeten bijvoorbeeld huisartsenposten, kraamzorginstellingen en grote fysiotherapiepraktijken bedacht zijn?

Eerstelijnsorganisaties zijn tot dusver in de praktijk niet verplicht een cliëntenraad in te stellen. Geheel in de tijdgeest van ‘meer patiëntbetrokkenheid en transparantie’ wil minister Bruno Bruins voor Medische Zorg en Sport dit veranderen. In november 2018 wist de bewindvoerder in de Tweede Kamer een meerderheid te vinden voor een wet die de positie van cliëntenraden moet verstevigen en van grotere eerstelijnsorganisaties eist dat ze zo’n orgaan opzetten. De naam: de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) 2018. Nieuw aan de al bestaande wetsnaam is de toevoeging ‘2018’.

Senatoren aan zet

“De belangrijkste wijziging voor eerstelijnsorganisaties is dat ze over een cliëntenraad moeten beschikken als er meer dan 25 zorgverleners werkzaam zijn. Baliemedewerkers worden bijvoorbeeld niet meegeteld.” Dat zegt mr. Linda Koeslag-Meijer. Zij is kandidaat-notaris bij De Eerstelijns partner Gietema Wevers notarissen. “Maar de wet wordt pas van kracht als er ook een meerderheid voor is in de Eerste Kamer.”

Vooralsnog is het ongewis of meer dan de helft van de senatoren voorstander is. Sterker, in theorie is het in het uiterste geval mogelijk dat de door de minister voorgestelde wet niet ter stemming wordt voorgelegd aan de Eerste Kamer. Koeslag-Meijer: “De Eerste Kamercommissie voor VWS verricht nu voorbereidend onderzoek naar de wet. Op 15 januari is er voor het eerst over vergaderd. In de komende periode wordt duidelijk wat het vervolg is. Zijn er bijvoorbeeld wijzigingen gewenst?”

Vraagtekens

Tijdens de plenaire vergadering op 20 november plaatsten sommige leden van de Tweede Kamer al vraagtekens bij onder meer thema’s waarover cliëntenraden advies- en soms ook instemmingsrecht zouden krijgen, zoals begrotingen, jaarrekeningen, wijzigingen van doelstellingen en voorstellen tot fusies.

Koeslag-Meijer: “Je kunt je afvragen of cliënten niet liever willen meepraten over onderwerpen als bereikbaarheid en rolstoeltoegankelijkheid. Daar komt bij dat cliëntenraden van eerstelijnsorganisaties de wettelijke plicht zouden krijgen om vragen en behoeften van cliënten te inventariseren en hen vervolgens ook te informeren over de uitkomsten. Dat is best heftig: hoe gaat een cliëntenraad dit praktisch organiseren?”

Ook strategische vraagstukken

Tom Schoen is manager Eerste lijn & Langdurige Zorg bij Patiëntenfederatie Nederland. Hij meent ook dat cliëntenraden vooral zouden moeten meedenken en adviseren over praktische onderwerpen. “Ik denk onder meer aan online dienstverlening. Of bereikbaarheid van praktijken op piekmomenten. Maar het is ook belangrijk de raad te betrekken bij meer strategische vraagstukken. Wat is de toekomstvisie van de organisatie op zorg? Komt die overeen met wat cliënten zien gebeuren?”

Auteur: Gerben Stolk

Download hier het artikel.