Berichten

Een nieuwe vorm van zorg

Samenwerking is noodzakelijk om goede integrale zorg te leveren aan complexe patiënten. Daar is iedereen van overtuigd. Toch komt dat in de praktijk nog lastig van de grond. Hoe brengen we de samenwerking in de regio een stap verder? Dat was het onderwerp van het jaarlijkse seminar dat Portavita begin november heeft gehouden. Portavita faciliteert met haar Health Management Platform de samenwerking tussen zorgpartners in de regio’s.

Zorgverleners bieden steeds vaker zorg vanuit multidisciplinaire samenwerkingsverbanden en stemmen deze af met elkaar en met professionals uit andere vakgebieden. Maar er is meer nodig: een fundamentele verandering van de inrichting en organisatie van de zorg. De zorg-ICT kan dat nieuwe model mogelijk maken en ondersteunen. “Er gebeurt veel, maar we missen overzicht. Iedereen bouwt aan een stukje. Dat maakt het moeilijk om een goede keuze te maken en de juiste investeringen te doen. Het ontbreekt in elke regio aan een regionale organisatie die probleemeigenaar en opdrachtgever is”, verklaart Aloys Langemeyer, directeur Sales & Services van Portavita.

Echt samenwerken

Om goed en echt te kunnen samenwerken, moeten zorgverleners de informatie over hun patiënt of cliënt in samenhang kunnen zien. Vorig jaar bracht het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) een visiedocument uit over de ICT-ondersteuning van multidisciplinaire samenwerking in de eerste lijn. Dat bevat het model van de virtuele overlegtafel. Dit beschrijft een systeem naast het HIS (huisartsen), AIS (apothekers), FIS (fysiotherapeuten) en andere informatiesystemen, waarin ook andere relevante en actuele informatie samenkomt.

“Het NHG-document bevat bouwstenen die aansluiten bij onze visie dat alleen informatie uitwisselen onvoldoende is voor het ondersteunen van een samenwerkingsproces. Wij hebben daarom een regionaal samenwerkingsplatform ontwikkeld en geïmplementeerd. Het Health Management Platform bevat functionaliteiten als het Individueel Zorgplan, het Multidisciplinair Overleg, een samenvatting van patiëntgegevens uit verschillende bronnen, consultatie, een berichtenmodule en een data-analysetool die onder meer gebruikt kan worden voor casefinding. Dit kan de regionale samenwerking faciliteren”, legt Edo Westerhuis, COO van Portavita, uit.

Zet de eerste stap

Bedrijfskundige Ber Damen bevestigt dat de noodzaak tot samenwerking niet wordt betwist. “Maar het is niet eenvoudig om je weg te vinden, omdat er sprake is van partijen die verschillen qua omvang en belangen.” Zijn advies is: “Ga niet zitten wachten tot de ander een stap doet, maar zet zelf de eerste stap en zoek elkaar op. Benut het netwerk, want je hebt elkaar nodig. Maak samen een vuist en zoek een oplossing. En bedenk: de kosten gaan voor de baat uit.”

Auteur: Corina de Feijter

Download het volledige artikel hier:

Integraal zorgplan voor kwetsbare mensen in Etten-Leur

Elke huisarts heeft te maken met kwetsbare patiënten die de deur plat lopen bij de huisartsenpraktijk, SEH en welzijnsinstanties. Ze melden zich met onduidelijke gezondheidsklachten, de oorzaak daarvan ligt vaak op sociaal-maatschappelijk terrein. In Etten-Leur ontwikkelden huisartsen en het Sociaal Wijkteam een persoonsgerichte, integrale zorgaanpak voor mensen met multiproblematiek. Huisarts Jan-Frans Mutsaerts: “Een vrijwilligersbaan kan beter werken dan medicijnen.”

Zestien huisartsenpraktijken en het Sociaal Wijkteam in Etten-Leur zijn ervan overtuigd dat hun integrale, persoonsgerichte aanpak de levenskwaliteit van kwetsbare mensen op termijn zal verbeteren. “Dat is hard nodig”, aldus huisarts en kartrekker Jan-Frans Mutsaerts. “We hebben het over mensen die extreem veel zorg en energie consumeren. Ze lopen drie keer per week de praktijk binnen zonder dat wij ze goed kunnen helpen. Dat is frustrerend voor de patiënt en de huisarts voelt zich machteloos omdat er medisch weinig aan de hand is. Ons doel is om deze mensen gerichter en béter te helpen en tegelijkertijd de hoge zorgkosten te temperen.”

Zingeving

Huisartsen en wijkteams startten in maart met de uitvoering van het project Multiprobleem Aanpak Kwetsbare Burgers. Gemeentecoördinator Marthe van Berkel schudt de ‘leuke successen’ nu al zo uit haar mouw. Jan-Frans Mutsaerts, tevens voorzitter van het regionaal samenwerkingsverband Verbonden in Zorg (ViZ): “Het goede aan dit project is dat huisartsen en gemeente de nieuwe aanpak samen hebben bedacht. Voordeel is dat ik daardoor nu weet wie wat doet binnen het sociaal domein. Ik ken de gezichten, compleet met 06-nummer erbij. Dat alleen is al enorme winst in allerhande situaties.”

Sneller juiste zorg

Multiprobleem Aanpak Kwetsbare Burgers vloeit voort uit het samenwerkingsverband ViZ in regio West-Brabant. Zorgverleners, gemeenten en zorgverzekeraar CZ werken daarin samen aan de Triple Aim-doelstelling: verbetering van de algemene gezondheid, verbetering van kwaliteit van zorg en verlagen van zorgkosten. Bedoeling van de Multiprobleem Aanpak is dat de groep kwetsbare mensen met multiproblematiek eerder en voornamelijk in zorg komt bij Sociaal Wijkteam Etten-Leur, dat snel en preventief hulp kan bieden vanuit alle denkbare disciplines binnen het sociaal domein. Daarvoor is één Centrale Coördinator Wijkteam aangesteld, die contact heeft met de huisarts. Van Berkel: “De natuurlijke gang van mensen met multicomplexe casuïstiek was tot nu toe: hup, direct naar de huisarts. Maar huisartsen weten minder goed de weg binnen het sociaal domein. De juiste hulp komt mede daardoor vaak laat op gang. We verwachten dat mensen door de nieuwe aanpak sneller de juiste zorg krijgen.”

Auteur: Ingrid Beckers

Download het volledige artikel hier:

“Succesvolle medisch-sociale samenwerking start bij de inwoners van de wijk”

Patiënten die zeggen beter te worden gehoord. Professionals die stellen meer te bereiken en hun werkdruk beter te kunnen reguleren. Zorggebruik en -kosten die afnemen. Het mag duidelijk zijn: ‘Krachtige basiszorg’ in het Utrechtse Overvecht is een lichtend voorbeeld voor andere achterstandswijken en beleidsmakers.

“Onaangekondigd kwam een patiënt binnengestormd die gisteren ook op mijn spreekuur was geweest. Ze sprong van de hak op de tak. Ze vreesde voor een hartinfarct, haar hondje was dood en ze had ruzie gemaakt met haar dochter. In zo’n situatie red je het als huisarts niet met oorzaak-gevolg-denken. Nadat ik de kans op een hartinfarct had uitgesloten, maakte ik een nieuwe afspraak met haar. Bij het tweede bezoek hebben we ons 4-Domeinenmodel ofwel 4D-model gehanteerd: lichaam, geest, sociaal en maatschappelijk. Zo kwam ik erachter dat mevrouw laaggeletterd was, haar zoon in detentie zat en dat ze schulden had. In een gesprek samen met het buurtteam sociaal hebben we de situatie in kaart gebracht en besproken waar ze zelf aan wilde en kon werken. Dat bleek de schuldenproblematiek te zijn. Dat heeft het buurtteam met haar opgepakt.”

Jacqueline van Riet, huisarts en praktijkhouder van Huisartsenkliniek Overvecht én huisartsbestuurder van het eerstelijnssamenwerkingsverband Overvecht Gezond, maakt met één patiëntcase veel duidelijk over Krachtige basiszorg. Dit is een integrale wijkaanpak op het vlak van zorg, welzijn, preventie: álle professionals en hun organisaties zijn hierbij betrokken, óver de domeinen heen. Zij vormen samen ‘de Gezonde Wijk Alliantie’.

Integrale aanpak

Van Riet en vele eerstelijnscollega’s besloten tien jaar geleden ‘het anders te gaan doen’. Zij ontwikkelden het samenwerkings- en gespreksmodel waarin de vier domeinen zijn geïntegreerd. Inmiddels hanteren honderden professionals het. Buurtteamorganisatie Sociaal bijvoorbeeld. Ontwikkelaar Ingrid Horstik: “We hebben alle buurtteammedewerkers geschoold in het werken met het 4D-model. We gebruiken het in de samenwerking om tot afstemming te komen met andere disciplines. Het 4D-model fungeert als een gezamenlijke ‘taal’ en is daarmee de basis van de integrale aanpak.”

Petra van Wezel, manager binnen Overvecht Gezond, noemt een belangrijk uitgangspunt van de aanpak. “Wij beginnen bij de inwoners van de wijk en organiseren maatwerk op basis van gezamenlijke analyse. Dat is een wezenlijk andere insteek dan starten vanuit het eigen domein of de eigen discipline en van dááruit de samenwerking zoeken.”

Dalende kosten

De professionals in Overvecht ervaren dat zij betere resultaten boeken met cliënten en dat ze meer grip hebben op hun werkdruk. Cliënten tonen zich ook tevreden. Bovendien dalen dankzij Krachtige basiszorg de kosten, zo bleek uit een onderzoek samen met NIVEL, ROS Raedelijn en zorgverzekeraar Zilveren Kruis.

Auteur: Gerben Stolk

Download het volledige artikel hier:

Integrale en persoonsgerichte zorg bij ROHA

Niet louter lijstjes afvinken, maar vooral ook de mens tegenover je zien en bevragen. Niet alleen ziektegericht zorg verlenen, maar kijken naar de hele persoon. Niet geprotocolleerd zorg geven per keten, maar integraal aan de slag gaan. De Amsterdamse zorggroep ROHA ontwikkelde een model voor integrale, persoonsgerichte zorg voor mensen met een chronische aandoening.

Tijdens een consult staan het professioneel handelen volgens de richtlijnen en het versterken van zelfregie met elkaar op gespannen voet. Bij de GG/ZZ methodiek, ontwikkeld door het Bettery Instituut, versterken deze twee doelen en rollen elkaar juist. GG staat voor: gezondheid en gedrag, ZZ voor ziekte en zorg. De Amsterdamse zorggroep ROHA  experimenteert hiermee.

Een consult volgens de GG/ZZ-methode heeft verschillende fasen: eerst het verhaal van de patiënt, vervolgens een coaching-deel voor gedrag en pas daarna een hulpverlenersdeel voor de ziekte(n) en de klachten. algemeen directeur Marianne Bramson van ROHA.

Alternatieven

Net als veel andere zorggroepen zocht ROHA alternatieven voor het strak geprotocolleerd werken in de keten. De zorgverleners deden vorig jaar een SWOT-analyse chronische zorg en ontwierpen op basis daarvan het integrale persoonsgerichte model. Eerder al gaven POH’s aan dat de individuele zorgplannen tot weinig vooruitgang bij patiënten leidden. Zij zouden liever vanuit het gezichtspunt van de patiënt naar de zaken kijken en niet alleen vanuit het perspectief van diens ziekte, vertelt medisch manager Mascha Bevers.

“Een bijeenkomst voor alle geledingen binnen onze zorggroep bevestigde vorig jaar deze opvatting”, vult algemeen directeur Marianne Bramson aan. “Dat was mede te danken aan Machteld Huber, die we hadden uitgenodigd om te spreken over Positieve Gezondheid. Binnen ROHA is vervolgens bottom-up het model voor integrale persoonsgerichte zorg tot stand gekomen.” Vanaf dit jaar denken en onderzoeken ook patiënten mee, ondersteund door een onderzoeker van de Vrije Universiteit Amsterdam. Bramsom: “We hopen dat dit resulteert in een beter geholpen en begrepen patiënt die in beweging komt én in een zorgverlener die er energie van krijgt.”

Maatwerk

Kenmerkend voor het model is dat ‘chronische zorg’ geldt als grootst gemene deler. Bevers: “Of je nu een patiënt treft met COPD of diabetes, de ziekte moet niet het vertrekpunt zijn. Het gaat om de chronische patiënt, om de persoon die met zijn aandoening moet leven. Hoe kun je die optimaal begeleiden? Die persoonsgerichte benadering levert maatwerk op. Naar verwachting zijn eind dit jaar de eerste resultaten van het onderzoek naar de effecten voor de patiënt en de zorgverleners bekend.

Auteur: Gerben Stolk

Download het volledige artikel hier: