Berichten

Zelfservice, zelfzorg en zelfredzaamheid in één patiëntenplatform

Patiënten willen hun eigen gezondheid en leefstijl managen, het liefst digitaal. Dat wordt steeds makkelijker. Een Persoonlijke GezondheidsOmgeving (PGO) biedt de patiënt allerlei mogelijkheden voor digitaal gezondheidsmanagement en contact met zorgverleners. Er gebeurt heel veel moois op dat gebied, maar de toepassingen functioneren te vaak nog los van elkaar. In Mijn GezondheidsPlatform (MGP) van de Promedico Groep komt alles wél bij elkaar. En sinds kort hebben patiënten via een app altijd en overal toegang tot MGP.

“De patiënt wordt onderdeel van het multidisciplinair team door zelf ook acties te ondernemen. MGP maakt de reikwijdte van alles wat daarbinnen mogelijk is veel groter en tegelijkertijd wordt het gebruik veel makkelijker”, zegt Douwe Jippes, MGP-productmanager bij Care2U. Er zijn heel veel verschillende apps, eHealth-functionaliteiten en digitale toepassingen, maar het lijkt allemaal als los zand aan elkaar te hangen, zo constateert Jippes. “Dat is jammer, want het koppelen en integreren van verschillende applicaties biedt patiënten, praktijken en zorggroepen juist een eigen ecosysteem om zelfmanagement te activeren en zo beter grip te krijgen op gezondheid en leefstijl.”

Leefstijl

Hoe ziet dat er concreet uit? “Binnen MGP komen zelfservice, zelfzorg en zelfredzaamheid bij elkaar op één platform”, vat Jippes samen. “Zelfservice omvat de praktische kant en de communicatie met zorgverleners. Denk aan digitaal je dossier inzien als er onderzoeken zijn uitgevoerd, het maken van afspraken of het inplannen van herhaalmedicatie. Bij zelfzorg gaat het bijvoorbeeld om het zelf digitaal bijhouden van meetwaarden als bloeddruk, gewicht of glucose en die delen met een behandelaar. Bij zelfredzaamheid gaat het om het raadplegen van medische informatie, de juiste inname van medicijnen of  doelen en actiepunten formuleren, vastleggen en bijhouden in een individueel zorgplan.”

Functionaliteiten als ‘Mijn Meetwaarden’ of ‘Mijn Plan’ voorzien in de behoeften van de patiënt die Jippes opnoemt. MGP brengt daarin zelfredzaamheid in praktische zin tot realiteit. “Jouw gezondheid begint niet in de spreekkamer van de huisarts”, zegt Douwe Jippes. “Iedereen moet daar 24/7 aan werken. Tegenwoordig wordt veel gesproken over leefstijlgeneeskunde. Dat is veel meer dan een hype of modewoord. We zouden dus eigenlijk niet moeten spreken over patiënten, maar over burgers. Die willen hun gezondheidsprofiel actief managen, ook als het gaat om bijvoorbeeld slaap, voeding of beweging. Daarin gaan wij voorzien.”

Auteur: Leendert Douma

Download het volledige artikel hier:

ZonMW: Zelfredzaamheid heeft de toekomst

Alex Burdorf, afdelingshoofd Maatschappelijke Gezondheidszorg bij Erasmus MC Rotterdam, is er zeker van: zelfredzaamheid en eigen kracht van individuen gaan in de toekomst een steeds grotere rol spelen. Hij vindt wel dat professionals in zorg en preventie scherper in het oog moeten houden bij wie zelfmanagement kans van slagen heeft en bij wie niet. Want het is niet alleen het individu die dat bepaalt. En als het onverhoopt niet lukt, ben je geen loser.

Burdorf is de laatste wetenschapper die in deze ZonMw-serie over zelfmanagement aan het woord komt. Hij stelt dat zelfmanagement complexer is dan het vaak gepresenteerd wordt. “Eigen verantwoordelijkheid is geen probleem van het individu, maar van het individu in zijn omgeving. En op die omgeving kun je als individu vaak weinig invloed uitoefenen.”

Burdorf vertelt over een onderzoek onder reumapatiënten. “We zagen dat mensen zelf aan de slag gingen met de consequenties van hun ziekte voor hun leven en hun werksituatie. Ze probeerden activiteiten in de vrije tijd en op het werk als het ware om hun ziekte heen te plannen. Dát is zelfmanagement. Maar om het op hun werk echt goed te kunnen regelen, hadden ze de infrastructuur van het bedrijf nodig, hun collega’s, de leidinggevende en de bedrijfsarts. Lang niet overal kun je zomaar zeggen: ik heb vandaag veel pijn, ik begin twee uur later.”

Grenzen aan zelfredzaamheid

Waarom zijn wetenschappers terughoudender dan politici? “Als meer verantwoordelijkheid voor het individu een politieke keuze is – en dat heeft het kabinet met verve uitgedragen – dan moet je zelfredzaamheid en eigen kracht stimuleren. Ik ben ook voor eigen verantwoordelijkheid, maar de omgeving moet zelfmanagement toelaten en stimuleren. En – heel belangrijk – je moet accepteren dat sommige mensen er gewoon niet goed in zijn. Houd nou toch eens op met roepen dat iedere burger op basis van zelfredzaamheid en eigen kracht zijn eigen verantwoordelijkheid kan invullen!”

Is zelfmanagement dan iets voor mensen die zich toch al aardig weten te redden in het leven? “Als je je zaakjes goed voor elkaar hebt, is dat inderdaad een illustratie van goed zelfmanagement. Maar als de omstandigheden veranderen, als een dierbare je ontvalt of je verliest je werk, kan het zelfmanagement een zware klap krijgen. In veel studies zien wij dat als de leefomstandigheden in ongunstige zin veranderen, het zelfmanagement min of meer ondergeschikt raakt en ongezond gedrag de overhand krijgt.”

Rol voor de overheid

Er zijn lichtpuntjes. De groeiende aandacht voor het werk van patiënten in de eerste lijn en in de klinische zorg, bijvoorbeeld. Om in de ruimere omgeving, de wijk, het dorp, de stad iets te veranderen, is volgens Burdorf een overheid nodig die het voortouw neemt.

Auteur: Els van Thiel

Download het volledige artikel hier:

“WeHelpen.nl is straks net zo gewoon als Marktplaats”

“WeHelpen.nl is een briljant idee, maar ook een enorm avontuur”, zegt Jo Maes, directeur van de Limburgse zorgvragersorganisatie Huis voor de Zorg. Op de site kan iedereen hulp vragen en bieden. Maes zet zich binnen de CZ-proeftuinen Mijn Zorg en Anders Beter in om van WeHelpen.nl een succes te maken. Alles met het oog op meer zelfredzaamheid en burgerkracht.

“De volgende generatie zal de site WeHelpen.nl net zo gemakkelijk gebruiken als wij Marktplaats nu.” Daarvan is Jo Maes overtuigd. “Het heeft tijd nodig voordat burgers over hun aarzelingen heen stappen en gebruikmaken van een site als WeHelpen.nl voor vraag en aanbod van eenvoudige hulp. Die hulp varieert van een boodschapje doen tot wekelijkse ondersteuning van bijvoorbeeld mantelzorgers.”

In 2012 is de coöperatie WeHelpen.nl opgericht door onder andere zorgverzekeraar CZ, PGGM en Rabobank. Doel is onder meer om zelfredzaamheid van mensen te vergoten. Provincie Limburg steunde WeHelpen.nl tijdens de opstartfase in het kader van Positieve Gezondheid, binnen de Zuid-Limburgse proeftuinen Anders Beter, Mijn Zorg en Blauwe Zorg. Dat loopt nu af, maar binnen de proeftuinen blijven alle partijen zich sterk maken voor een goede doorstart.

Sterke burgers

Maes licht toe: “WeHelpen.nl past goed binnen de nieuwe visie van Huis voor de Zorg die is gericht op zelfredzaamheid en burgerkracht. Voorheen focuste onze organisatie alleen op zorg en het versterken van de macht van patiënten. Nu beschouwen we onze achterban niet meer enkel als mensen die kwetsbaar en zorgbehoeftig zijn. Maar als sterke burgers, die veel meer rollen vervullen dan die van patiënt. We zetten in op hun kracht.”

Met burgerkracht bedoelt Huis voor de Zorg ook nadrukkelijk: een sterkere zeggenschap van burgers binnen zorg- en welzijnsinstellingen. Maes: “Om de zorg beter en betaalbaar te maken, moeten we mét burgers praten. Zowel in als buiten de spreekkamer. Daar hoort transparantie bij over de manier waarop zorg betaalbaar kan blijven. Wij praten en beslissen op bestuurlijk niveau mee over regioprojecten in de Limburgse proeftuinen.”

Project Patiëntgerichtheid

Naast WeHelpen.nl noemt Maes ook het project Patiëntgerichtheid binnen de proeftuinen Anders Beter en Mijn Zorg als mooi voorbeeld van burgerkracht. Maes: “Waar het op neerkomt: artsen moeten minstens twee minuten onafgebroken luisteren naar wat de patiënt eigenlijk te vertellen heeft. Klinkt vanzelfsprekend he? Maar luisteren betekent ook écht contact maken. En niet stiekem op je beeldscherm kijken of alleen focussen op het orgaan of de kwaal.”

Auteur: Ingrid Beckers

Download het volledige artikel hier:

Zuid-Limburgse proeftuinen omarmen ‘marktplaats’ voor burenhulp

Kern van Positieve Gezondheid is dat zorgverleners de handen meer op de rug houden en eerder coachen om zelfredzaamheid van mensen te bevorderen. De website wehelpen.nl stimuleert burgers het heft in eigen handen te nemen. Iedereen kan er diensten aanbieden én vragen aan mensen in de buurt. Oprichter Coen van de Steeg. “Zo ontstaat een netwerk van mensen die samen zélf de zorg verbeteren.”

Na een fietsongeval kwam Coen van de Steeg in 2008 thuis te zitten met zwaar hersenletsel. Tijdens zijn revalidatie zocht de voormalig directeur uit de ICT naar nieuw perspectief. “Ik wilde iets betekenen, de capaciteit aanboren die er nog wel was. Dus als ik toch moest wandelen om te herstellen, kon ik net zo goed de hond van die vrouw met een gebroken heup meenemen? Misschien kon iemand anders míjn vrouw dan weer ontlasten als mantelzorger? Wat als nou meer mensen voor elkaar in actie zouden komen? Voîla, zo is het idee van de coöperatie WeHelpen geboren.”

Van de Steeg is inmiddels weer helemaal op de been als full time directeur van WeHelpen. Via de website www.wehelpen.nl kan iedereen informele, eenvoudige diensten aanbieden en vragen aan mensen in de buurt. Die hulp varieert van een keer een boodschapje doen tot wekelijkse ondersteuning van bijvoorbeeld mantelzorgers. In 2012 is WeHelpen opgericht door zorgverzekeraars CZ, Achmea en Menzis, Bureauvijftig, PGGM, Rabobank, The Caretakers en VitaValley. CZ-voorzitter Wim van der Meeren ziet WeHelpen als een mooie manier om ‘zelfredzaamheid van mensen te bevorderen en met verantwoorde informele oplossingen de formele zorg te ontlasten.’

Proeftuinen

Samenwerking tussen zorginstellingen en het sociaal domein zijn volgens Van de Steeg cruciaal om WeHelpen succesvol te maken. In de drie Zuid-Limburgse proeftuinen MijnZorg, Anders Beter en Blauwe Zorg zetten zorgorganisaties zich daarvoor samen met de provincie Limburg in.

WeHelpen past binnen de doelstelling van de proeftuinen: het creëren van betere, betaalbare zorg en gezondheid. Ziekenhuizen, huisartsen, gemeente, zorgverzekeraar, thuiszorg-, welzijns- en patiëntenorganisaties en maatschappelijke partners. Ze werken allemaal samen om de bekendheid van wehelpen.nl te vergroten en stimuleren inwoners om er gebruik van te maken.

Auteur: Ingrid Beckers

Download het volledige artikel hier: