‘De gemeenschap bepaalt wat voor hen het goede leven is’

De gezondheidszorg heeft de sociale basis ontdekt als samenwerkingspartner. Gezaghebbend opbouwwerker Joop Hofman heeft zo zijn bedenkingen. ‘Jaren geleden was ik in de Achterhoek op een bijeenkomst, en daar was een trots wethouder en die zei ‘naoberschap wordt ons nieuwe beleid’. Toen stond een oud mannetje op en die zei: ‘als naoberschap het nieuwe beleid wordt’, dan zijn wij het kwijt.’

Enkele jaren terug kreeg de sociale basis een prominente plek in het Integraal Zorg Akkoord, maar ook in het Gezond en Actief Leven Akkoord. Joop Hofman, gezaghebbend opbouwwerker die door de jaren heen in tal van gemeenten gemeenschappen versterkte, toonde zich toen al sceptisch. ‘Het risico is dat burgers moeten voldoen aan de eisen van professionals, terwijl juist de gemeenschap de norm moet bepalen’.

In ‘De toekomst van de eerste lijn’, de podcast van De Eerstelijns, gaat Hofman dieper in op dat risico. ‘De drijfveer van mensen in een buurt is dat ze om elkaar geven. Hun drijfveer is niet dat je een zorgorganisatie ondersteunt omdat zij het werk niet rond krijgen.’ Hofman legt uit dat beleidsmakers en zorgprofessionals recht hebben te doen aan gemeenschappen. Ook als in die gemeenschappen zaken gebeuren die op het eerste oog onverstandig zijn. ‘Als een buurt subsidie krijgt voor een barbecue, dan hoort daar patat en bier bij, dan moet je als gemeente niet beginnen over je positieve gezondheid beleid. En dat gebeurt dus wel.’

Als er in de gezondheidszorg gezegd wordt dat de zorg weer terug moet naar het normale leven, dan hoort daar ‘verkeerd’ gedrag bij. Hofman: ‘Een keer goed dronken worden, foute liedjes zingen in het voetbalstadion, illegaal vuurwerk afsteken. En wellicht wordt dat dan in de eigen gemeenschap gecorrigeerd, maar wellicht ook niet. Ik hoop dat de intentie is een deel van de zorg terug te geven aan de samenleving, maar dan ook echt terug te geven.’

Hofman is wel optimistisch over de lopende discussie over gezondheidszorg en gemeenschappen. ‘Het risico is er nog steeds, maar het wordt door steeds meer mensen herkend en erkend. De vraag is steeds meer: hoe kunnen we gemeenschappen ondersteunen omdat we daarin geloven?’

De podcast, een half uur gesprek met Hofman, vind je hier en via je favoriete podcast app als je zoekt op ‘De Eerstelijns’.