Specialist ouderengeneeskunde heeft een brede blik

De eerstelijnszorg door de specialist ouderengeneeskunde wordt vanaf 2020 vergoed uit het basispakket van de Zorgverzekeringswet. Hoe waardevol diens inzet kan zijn, vertelt Yvonne van Ingen.

specialist ouderengeneeskunde

De specialist ouderengeneeskunde in de eerste lijn kan veel betekenen in termen van advance care planning. “Daarbij worden in media vaak de losliggende vloerkleedjes en de polyfarmacie aangehaald”, zegt Yvonne van Ingen, die zelf specialist ouderengeneeskunde is. “Maar onze insteek is veel breder.”

Ze legt uit: “We kijken vanuit medisch perspectief, maar ook maatschappelijk, sociaal, psychisch en communicatief. Als er geen gezondheidsprobleem is, gebruiken we de situatie die we aantreffen als uitgangspunt. De ene oudere die niet meer goed ter been is, redt zich met een scootmobiel prima, de andere wil daar absoluut niet aan. Het is heel individueel.”

Benodigde disciplines specialist ouderengeneskunde

Als de huisarts de specialist ouderengeneeskunde in consult roept, is het belangrijk dat die zich richt op samenwerking. “Het is de taak van de specialist ouderengeneeskunde op basis van een in overleg met de patiënt opgesteld zorgbehandelplan de problemen en doelen in kaart te brengen, te bepalen welke disciplines nodig zijn bij de invulling hiervan en te kijken of de doelen ook worden behaald”, zegt Van Ingen. “Inspelen op de uitgangspunten die voor de ouderen in kwestie van belang zijn, daar gaat het om.”

Netwerk

Ze vervolgt: “Die disciplines kunnen veelzijdig zijn: fysiotherapeut, ergotherapeut, logopedist, activiteitenbegeleider, maatschappelijk werk, centrum levensvragen, geestelijk verzorger, diëtist, psycholoog. Van de specialist ouderengeneeskunde vergt dit de kennis van en gebruikmaking van een netwerk. De kennis van gespecialiseerde mensen binnen dit netwerk is ook nodig, zoals een fysiotherapeut die weet wat belangrijk is bij palliatieve oncologie.”

Palliatieve thuiszorg

Van Ingen geeft huisartsen scholing in palliatieve zorg en begeleidt als consulent ook PaTz-groepen: palliatieve thuiszorg. “Die zijn niet alleen bedoeld voor huisartsen, maar ook wijkverpleegkundigen”, zegt ze. “De kern van mijn boodschap is: doe proactieve zorgplanning bij ouderen, werk goed samen. Daarbij zie ik ook een duidelijke rol voor de specialist ouderengeneeskunde. Hoe belangrijk dit is, merkte ik bij een recente casus van een dementerende vrouw die na de dood van haar man nog thuis woonde. Het ging niet goed met haar. In de PaTz-groep waarin we die casus bespraken, zagen de huisarts en de wijkverpleegkundige elkaar voor het eerst. ‘O, zit jij ook in die casus?’, hoor je dan.”

Auteur: Frank van Wijck