De zorg is slechts het vertrekpunt voor NLBeter

De nieuwe politieke partij NLBeter is opgezet door zorgprofessionals en zorg heeft ook een belangrijke plaats in het programma van de partij. Maar NLBeter een one issue partij noemen is beslist onterecht, stelt initiatiefnemer Ronald Mann. Het kernthema is duurzaamheid.

NLBeter

De zorg is slechts het vertrekpunt voor NLBeter

Nee, NLBeter is geen one issue partij die zich alleen bekommert over gezondheidszorg, stelt initiatiefnemer Ronald Mann. Zorg, onderwijs, politie en justitie zitten allemaal in hetzelfde schuitje. En het vraagt om een radicale maatschappelijke en economische verandering om daar uit te komen en de weg vrij te maken voor een duurzame toekomst van de publieke zaak.

Verpleegkundigen en patiënten reageerden het meest positief op het nieuws van 8 november over de komst van de nieuwe politiek partij NLBeter. Veel huisartsen zeiden het idee heel goed te vinden, maar maanden wel: maak er ook echt werk van. Psychiaters reageerden behoudend. Ander medische disciplines vroegen: wat is jullie programma? “Mijn antwoord daarop is: wil je meedenken?”, zegt psychiater Ronald Mann. Samen met collega Esther van Fenema is hij de bedenker van de partij. En dat naast de bovenvermelde reacties ook een aantal mensen terughoudend of zelfs negatief reageerden op de aankondiging ervan, begrijpt hij wel. “Er is veel ‘ja maar’, zegt hij. “Mensen vragen zich bijvoorbeeld af of wij als dokters niet beter gewoon kunnen blijven dokteren, of waarom we ons niet gewoon aansluiten bij een bestaande politieke partij. Of dat we een one-issue partij zijn. Dat zijn we niet. Gezondheidszorg is zeker een kernthema, maar we praten ook met politie, justitie, advocaten en andere partijen. Iedereen die zich bezig houdt met de publieke zaak dus En bovendien: als je tot een ander maatschappelijk en economisch perspectief wilt komen – en dat willen we – is gezondheidszorg wel een belangrijk thema. Maar onderwijs ook, want je moet op de basisschool beginnen. Ons kernthema is dan ook niet gezondheidszorg maar duurzaamheid.”

Het systeem zit vast

Dit verdient uitleg. Mann geeft die graag en neemt daar de ruimte voor. “Ik ben opgeleid in Engeland”, begint hij, “in de tijd van de privatisering onder Margaret Thatcher. Omdat ik interesse had in management mocht ik meelopen met de CEO van het ziekenhuis. Terug in Nederland startte ik in de psychiatrie, maar maakte ik in de tijd van de fusiegolf de stap naar duaal management. Daarvan leerde ik hoe het niet moet in de zorg: grootschalig. Ik was de enige in het managementteam die nog patiënten zag.” Mann stapte eruit, ging verder als vrijgevestigd psychiater en werkte daarnaast als interim psychiater. Samen met collega Nico Moleman zette hij MoleMann Mental Health op. “Kleinschalig en met hoogopgeleid personeel”, zegt hij. “Met terugwerkende kracht was MoleMann een politiek statement tegen de grootschaligheid. Maar het in 2006 van kracht geworden zorgstelsel hield verdere groei tegen, want we kregen van de zorgverzekeraars niet meer budget, Inmiddels, dertien jaar later, zit het systeem vast. De markt functioneert niet als markt, we zijn op weg naar een totalitaire zorgstaat met aanbieders die too big to fail zijn. En alle politieke partijen benoemen vanuit hun eigen gelederen mensen in functies binnen de zorg. Mensen die goede dingen voor hun partij hebben gedaan, maar de zorg is een behoorlijk ingewikkelde wereld.”
Mann zegt dat deze beschrijving nodig is als achtergrond om duidelijk te maken waarom hij niet anders kán dan de politiek in gaan. “We zijn voor een systeemkanteling”, zegt hij. “En daarmee bedoel ik veel meer dan alleen het zorgstelsel, want er zijn belangrijke parallellen tussen zorg, onderwijs en sociaal domein. Ze zitten allemaal met hetzelfde probleem: iedereen die erin werkt, is 35 procent van zijn tijd bezig met andere dingen dan zijn eigenlijke werk. Er is sprake van een enorm verlies aan waardevolle tijd in de omgang met ict. Ga eens na wat een besparing het zou opleveren als iedereen op wie dit betrekking heeft twintig procent extra van zijn werktijd zou kunnen besteden aan zijn eigenlijke werk. Dat scheelt handen aan het bed, docenten voor de klas, aandacht voor mensen in de samenleving die dit nodig hebben. Vertaald naar de zorg: meer tijd voor de patiënt en op het totale zorgbudget een besparing van twaalf miljard euro. Kan dat? Ja, maar het huidige systeem is in diepste zin een controlesysteem dat zichzelf in stand houdt. We kunnen geen kant meer op in de zorg en voor het onderwijs geldt precies hetzelfde. Nu 500 miljoen euro erbij voor onderwijs klinkt mooi, maar de leraren willen terecht een structurele verbetering. Politiek is gericht op de korte termijn, maar alle issues waar ze over gaat, vragen om lange termijn oplossingen.”

Uitdagen

De kern is dus, stelt Mann, dat de professional onvoldoende kan doen waarvoor hij is opgeleid. En hij benadrukt nogmaals dat dit niet alleen voor zorgprofessionals geldt, maar net zo goed oor politieagenten, juristen en leerkrachten.
Mann zegt dat NLBeter de politiek in brede zin wil uitdagen. “Natuurlijk zullen wij ook met slogans komen”, zegt hij, “maar dan willen we wel zeker weten dat de inhoud achter die slogans klopt en dat we met die inhoud de vertaling maken van de korte naar de lange termijn. We gaan hierbij niet uit van wat wij zelf als partijgenoten denken, we willen komen tot permanente experttafels die ons voeden. Tot eind 2019 focussen we nog op zorgtafels maar vervolgens gaan we ook tafels organiseren over onderwerpen als onderwijs, justitie, politie en veiligheid. Onze stille hoop is dan ook dat het huidige kabinet de rit uitzit, want dat geeft ons de tijd om met een volledig programma te komen. Dankzij die tafels zal dit programma dynamisch zijn. Als iemand iets roept en wij krijgen de vraag ‘Hoe dan?”, dan moet ons antwoord gebaseerd zijn op een breed gedragen wetenschappelijk verantwoorde basis.”

Weg uit de polder

Het is volgens NLBeter onontkoombaar te stoppen met polderen. Mann: “Mogelijk moeten we zelfs een heel nieuw economisch model ontwikkelen. We zijn een kennisland, maar we maken lang niet optimaal gebruik van de mogelijkheden om dat optimaal te exporteren.”
Mann zegt niet terug te schrikken voor een radicale maatschappelijke en economische omslag, die ervoor zorgt dat we helemaal anders met onze samenleving omgaan. “Daarom benadrukte ik aan het begin van ons gesprek ook het belang van beginnen op de basisschool”, zegt hij. “Daar kun je kinderen een verantwoord perspectief bieden op zaken die een bijdrage leveren aan duurzaamheid, door ze te leren over essentiële thema’s als voeding, tabaks- en suikerconsumptie, preventie, lifestyle en de vleesindustrie. Het gaat om bewustwording en bewustwording begint met onderwijs. Het is dé weg om een tegenwicht te bieden tegen het nepotisme. Daarom willen we ook burgertafels gaan organiseren over de onderwerpen die we belangrijk vinden. Als je met mensen praat, zet je ze aan tot nadenken. Daarbij vind ik het heerlijk als mensen het met mij oneens zijn. In discussies hoeven we niet vriendelijk te zijn, in de Tweede Kamer ook niet, we zijn bereid er met gestrekt been in te gaan. Ik weet ook nog niet zo net of we bereid zijn compromissen te sluiten. We zijn niet alleen een politieke partij, maar ook een beweging. Ik neem het woord volksvertegenwoordiger heel serieus. In Engeland wordt daar op een heel waardevolle manier invulling aan gegeven. Je vertegenwoordigt daar als parlementslid je constituency, je kiesdistrict. De mensen die daar wonen, kunnen met dat parlementslid in gesprek gaan. Dat willen wij ook. En we willen mensen in de Tweede Kamer die één dag in de week in de praktijk blijven werken. Heel belangrijk om uitspraken te kunnen doen die verder gaan dan één dimensie.”

  1. Waarom niet een duidelijke oppositiepartij- de huidige regering blijft steevast op hun stoel zitten, niets maar dan ook niets in landsbelang, alleen maar gericht op eigen profijt. Waar zijn die mannen en vrouwen met „rechte ruggen“ en zonder „gelik“? Als jullie eens beginnen met alle werknemers in jullie programma aan te spreken, inplaats van de genoemde hoger opgeleiden, zou er een resultaat te boeken zijn voor een ommekeer van dat huidige systeem! Maar zolang de bevolking in 5 en meer Kategorien gedeeld wordt, doet men er verstandig aan ook julie programma onder de loep te leggen. In principe juig ik een verandering toe die hoognodig is.

  2. Goed verhaal. Mijn stem hebben ze. De werkvloermedewerkers in de zorg, de juf van mijn dochter en de verpleegster van mijn moeder vertellen hetzelfde verhaal! Voelen zich telkens met een kluitje het riet in gestuurd. De VVD met Schippers en de Marktwerking is een grote sof geworden. De controlebehoefte is doorgeschoten, ik weet soms niet eens waarom ik iets invul, de cliënt moet weer eens wachten tot ik tijd heb, de administratie moet af, de suïcidale cliënt moet letterlijk haar uitstellende vermogens raadplegen. De ambulancebroeders komen de laatste tijd ook alles behalve relaxt over. Opgejaagd door de werkdruk. En als er controle komt van inspectie of een Audit dan gaat het over…. Juist, niet over inhoud, de zorg zelf, maar over richtlijnen, de vorm van zorgplannen, het DBC’en, het opstellen van signaleringsplannen, suicidepreventieplannen, cleandeskpolicy enz. Ik zit er met grote ogen naar te kijken want ik ben bezig de cliënt en haar omgeving te normaliseren en voor te bereiden op een terugkeer… Cliënten hebben soms heel treffend een hele papierwinkel bij zich bij opname, en ze praten er oppervlakkig weifelend over, al die plannen gemaakt ‘over’ hen. Ze zijn gebaad bij voldoende tijd voor echt contact, er achter komen wat voor hen belangrijk is (herstelgerichte zorg zoals in veel BW’s gehanteerd) i. p. v. in een protocol geduwd worden! En dat geldt precies zo voor medewerkers. Laat ze uitblinken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *