Halvering aantal Spoedeisende Hulpafdelingen bedreigt kwaliteit acute zorg

Het voornemen om het aantal Spoedeisende Hulpafdelingen in Nederland terug te brengen van 87 naar 30 tot 40, bedreigt de kwaliteit van de acute zorg in Nederland.

Dit is het standpunt van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulpartsen (NVSHA) in reactie op de ‘Houtskoolschets acute zorg’ van het ministerie van VWS. In dit discussiestuk worden de contouren van de acute zorg in de komende jaren geschetst. Het rapport is op 3 juli jl. aan de Tweede Kamer aangeboden.

Kritische reactie NVSHA

De NVSHA heeft een notitie opgesteld waarin ze kritische kanttekeningen plaatst bij de voornemens. Deze ligt inmiddels bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

David Baden, vice voorzitter van de NVSHA: ‘De Houtskoolschets sluit niet aan op de problemen en uitdagingen in de praktijk. In onze notitie benoemen we een aantal pijnpunten. De problemen in de acute zorg vergen andere oplossingen.’
De kritiek van de NVSHA spitst zich vooral toe op de introductie van ‘Integrale spoedposten’ die zijn losgekoppeld van de ziekenhuizen.

Integrale spoedposten

De NVSHA stelt dat ‘Integrale spoedposten’ niet meer zijn dan een soort ‘Huisartsen+’-posten. Ze hebben geen ziekenhuis om op terug te vallen. Het idee erachter is dat er nu te vaak met eenvoudige ofwel laag-complexe zorgvragen een beroep op de SEH’s wordt gedaan. Dat vindt de NVSHA een gevaarlijke aanname. Achter wat een eenvoudige aandoening lijkt, kan een acute, levensbedreigende situatie schuilgaan. SEH’s kunnen alleen optimaal functioneren als ze een volwaardig ‘achterland’, een ziekenhuis met alle faciliteiten als operatiekamers, IC’s en laboratoria in hetzelfde gebouw, achter zich weten.

Onverantwoorde reductie aantal SEH’s

Het idee om het aantal van 87 SEH’s – nu de entree van volledig geoutilleerde ziekenhuizen – terug te brengen tot 30 tot 40 waar hoog-complexe zorg kan worden verleend, acht de NVSHA dan ook onverantwoord. Het kan tot levensbedreigende situaties leiden.

Het aantal SEH’s is de afgelopen 10 jaar met 25% afgenomen, maar het aantal SEH-patiënten is gelijk gebleven. Steeds vaker behoeven patiënten die op de SEH worden gezien, opname. Door hen eerst te zien op Integrale Spoedposten gaat bij een noodzakelijke opname, kostbare tijd die is gemoeid met vervoer naar het ziekenhuis, verloren. De huidige combinatie van Huisartsen Posten (HAPS) en SEH’s als eerste entree naar een ziekenhuis, is – als het belang van de patiënt centraal wordt gesteld – volgens de NVSHA de betere optie.
David Baden: ‘De kwaliteit van de acute zorg is in het geding. Je kunt niet alleen maar door de bril van kostenbesparing, van vermeende grotere efficiency naar het acute zorglandschap kijken. Acute zorg moet goed gespreid over Nederland in alle regio’s beschikbaar zijn. Nu – tijdens de COVID-19 pandemie – blijkt hoe belangrijk capaciteit en nabijheid van volledig geoutilleerde ziekenhuizen zijn. Je moet accepteren dat er voor noodgevallen extra capaciteit is die onder normale omstandigheden niet wordt gebruikt. Dan kun je, als het erop aankomt ‘leveren’. Dat is de kwaliteit waarop patiënten recht hebben.’

Alternatieve denkrichtingen NVSHA

In de inmiddels aan het ministerie van VWS verzonden notitie gaat de NVSHA kritisch in op de oplossingsrichtingen in de Houtskoolschets. Ze heeft andere opvattingen over de toekomstige inrichting van de acute zorg in Nederland.

David Baden: ‘Het idee voor het in het leven roepen van Integrale Spoedposten ter compensatie van het sluiten van meer dan de helft van het huidige aantal SEH’s wijzen we af, dat is wel duidelijk. Daar hebben we medisch inhoudelijke redenen voor. Maar we willen de discussie over de toekomst van de acute zorg positief benaderen. Daarom hebben we in onze brief aan VWS een aantal thema’s die wij zien als pijlers van de toekomstige inrichting van de acute zorg, benoemd. Het zijn alternatieve denkrichtingen die zijn gestoeld op onze dagelijkse praktijkervaringen. Wij gaan bijvoorbeeld in op de creatie van spoedpleinen, op de financiering in relatie van populatiebekostiging, de ontwikkeling van kwaliteitsstandaarden voor de SEH in Nederland en op de positie van huisartsen in het acute zorg landschap’.

Dit is een bijdrage van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulpartsen. (NVSHA)