Event Abonneren
×

Appingedam: eerste lijn nieuwe stijl

Appingedam illustreert dat eerste lijn en sociaal domein steeds dichter naar elkaar toe kruipen. Medewerkers zitten er zelfs achter één balie.

Appingedam: eerste lijn nieuwe stijl

Roland Riemersma, huisarts te Appingedam, over een van zijn patiënten: “Mevrouw vereenzaamde nadat haar man was overleden. Werd somber, ze verzorgde zichzelf minder goed. Antidepressiva zijn dan een optie. Maar je kunt anders kijken. Die mevrouw hield heel erg van handwerk en de basisschool hier had behoefte aan een docente. Ze werkt daar nu twee dagdelen en zit bij een breiclubje van het welzijnswerk. Met enkel een medische blik was dat niet gebeurd.”

‘Damster Zorgbalie’

Er gaat weinig boven Groningen. Behalve Appingedam. Dik 11.000 inwoners. Waar ‘welzijn op recept’ al praktijk was voordat het die titel had. En waar de ‘Damster Zorgbalie’ de fysieke verwerkelijking is van een eerste lijn nieuwe stijl, inclusief sociaal domein. Hoe dat er concreet uitziet? Een gele receptie in het gezondheidscentrum aan de Stadshaven 23. Op de website staat: ’Bij de Damster Zorgbalie in Appingedam kunt u terecht met al uw vragen over wonen, financiën, gezondheid, daginvulling, sociale relaties, gezin en opvoeding’.

Achter de receptie verwelkomen ‘bekende Damsters’ je, zoals Wmo-adviseur en ‘eropaffer’ Frank van der Kolk ze noemt. “Het zijn bijvoorbeeld gepensioneerde basisschooldocenten of oud-verpleegkundigen die nu als gastvrouw of gastheer het eerste aanspreekpunt zijn. Dus niet meteen een ‘moeilijke’ professional, maar mensen die de gemeenschap kennen, een letterlijk lage drempel.”

Altijd ruimte

Die ‘moeilijke professional’ zit een paar meter verderop. Van der Kolk: “De sociaal werker is in feite de centralist. Na de eerste kennismaking aan de balie helpt zij degene met een hulpvraag met het vinden van de juiste professional. Ik zit daar zelf, maar bijvoorbeeld ook een jeugdverpleegkundige en een maatschappelijk werker.” Geldgebrek, eenzaamheid, vragen over vervoer, noem het maar op, alle inwoners in Appingedam hoeven maar één nummer te bellen, op één plek langs te gaan.

Huisartsen

In het gezondheidscentrum resideren bovendien de huisartsen uit de regio die zich sinds 2009 met andere eerstelijnsprofessionals verenigd hebben in EZA, Eerstelijnszorg Appingedam. Mensen met lichamelijke klachten gaan nog steeds eerst en direct naar een van hen, maar bij sociale problematiek is ondersteuning daarvoor een kamer verder beschikbaar.

‘Beschikbaar’ mag je letterlijk nemen, legt Van der Kolk uit. “We zijn aanwezig, we hebben en nemen de tijd. Iedere ochtend zijn we tussen negen en twaalf bereikbaar, telefonisch of je komt gewoon binnenlopen. Waar nodig, gaan we bij mensen thuis langs. We hebben het zo georganiseerd dat er altijd ruimte is in de formatie.”

Appingedam

Naschrift: Appingedam is per 1 januari 2021 samen met Loppersum en Delfzijl opgegaan in de gemeente Eemsdelta. Voor Van der Kolk was de fusie reden de Damster Zorgbalie te verlaten. “Ik vrees dat onze werkwijze ernstig onder druk komt te staan. Tot nog toe kon ik zelf beslissen wat ik voor een cliënt wil inzetten of welke voorziening er noodzakelijk is. Straks moet ik het aan iemand anders voorleggen. Ik had ook vanuit Delfzijl moeten gaan werken.” Riemersma is minder bang voor de gevolgen. “Ik heb mijn zorgen uitgesproken bij de wethouder. Die schrok erg en heeft de garantie geven dat we in 2021 op de huidige wijze door kunnen gaan. Er is vrij onduidelijk gecommuniceerd met de mensen achter de balie, maar wat ik begrepen heb, is dat de nieuwe gemeente Eemsdelta veel belangstelling heeft voor onze nieuwe manier van werken.”