Eén wijk, twee bewegingen: hechte wijkverbanden ontmoeten stevige lokale teams

In dezelfde wijk komen straks twee bewegingen samen: hechte wijkverbanden vanuit de Visie Eerstelijnszorg 2030 en stevige lokale teams vanuit de Hervormingsagenda Jeugd. Beide willen integraal werken, dicht bij de inwoner, met een brede blik. Beide hebben de sociaal werker als spil. Maar ze komen uit verschillende werelden, met verschillende financiers en verschillende afspraken. Wie ze niet bewust bij elkaar brengt, krijgt straks twee overlegtafels naast elkaar en een inwoner die nog steeds van het kastje naar de muur gaat.

Twee bewegingen, dezelfde bedoeling
Een hecht wijkverband is een samenwerking in de wijk tussen huisarts, wijkverpleegkundige, apotheker en sociaal domeinprofessional. Samen nemen zij verantwoordelijkheid voor de mensen in de wijk, vooral voor wie complexe zorg- en welzijnsvragen heeft. In 2030 moet zo’n verband in iedere wijk bestaan. Het regionale eerstelijnssamenwerkingsverband (RESV) is de aanjager en wordt voornamelijk uit de zorgverzekering betaald.

Een stevig lokaal team is een team dat namens de gemeente werkt, integraal en outreachend, vanuit de Jeugdwet, Wmo, Participatiewet en aanpalende wetten. Het doet meer dan toekennen of doorverwijzen: het biedt zelf hulp, houdt de regie en blijft bij het gezin of huishouden betrokken. Het Convenant Stevige Lokale Teams trad in werking op 1 maart 2026.

In dat convenant (artikel 18) staat expliciet dat gemeenten zorgen dat hun lokale teams een betrouwbare partner zijn voor huis- en jeugdartsen, en dat zij aansluiten bij de afspraken over hechte wijkverbanden uit het Integraal Zorgakkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord. Daar zit dus de aanhechting tussen beide werelden.

Waarom de verbinding nu telt

• Het gaat om dezelfde mensen. Inwoners met geldzorgen, eenzaamheid, psychische klachten of een chronische ziekte komen zowel bij de huisarts als bij het lokale team in beeld. Twee aparte routes en dossiers staan integraal werken in de weg.
• Er is geen personeel voor dubbel werk. De krapte in huisartsenzorg, wijkverpleging en sociaal werk maakt parallelle overleggen niet vol te houden.
• De timing is er. Het convenant startte in maart 2026, de RESV’s worden vanaf 2026 ingericht en de Wet Aanpak Meervoudige Problematiek Sociaal Domein (Wams) maakt straks gegevens uitwisselen tussen domeinen juridisch mogelijk.

Drie dingen om nu te regelen

• Maak één wijkanalyse, geen twee. Voeg de wijkscan vanuit de eerste lijn samen met de gemeentelijke gebiedsanalyse. Eén beeld van de wijk, met dezelfde cijfers en dezelfde doelgroepen.
• Beleg de coördinatie bij één persoon of duo. De ‘linking pin’ uit het hechte wijkverband en de regiefunctie uit het lokale team kunnen in één rol samenkomen, mits die rol mandaat heeft, zowel van de zorgaanbieders als van de gemeente.
• Zet gemeente, RESV en zorgverzekeraar samen aan tafel. De financiering loopt anders altijd langs elkaar heen. Maak vroeg gezamenlijke afspraken over wie wat betaalt, wie waarover gaat en hoe gegevens gedeeld worden.

Waar je aandacht voor moet hebben

• Dubbele petten. Medewerkers van het lokale team beoordelen óók of iemand recht heeft op zwaardere hulp. Die combinatie van uitvoeren én toegang verlenen vraagt heldere afspraken.
• Verschil in werkgebied. Een hecht wijkverband bedient ongeveer 10.000 tot 20.000 inwoners. Lokale teams hebben vaak een andere indeling. Stem af welke wijk u samen bedient.
• Stapeling van overleggen. Zonder keuzes ontstaat een keten van vier overlegtafels (RESV, wijkverband, lokaal team, gemeentelijke regietafel). Schrap waar het kan, schuif samen waar het moet.

Geschreven door: Bianca den Outer