Wie stuurt de regionale eerstelijnszorg? Twee verschuivingen uit de bijeenkomst “Governance Live”

Het stelsel faciliteert domeinoverstijgende samenwerking in de eerstelijnszorg maar beperkt. Wat vraagt dat van de sturing door zorgverzekeraars, gemeenten en de eerstelijnspartijen zelf? Die vraag stond centraal tijdens Governance Live op het congres ‘Samen vooruit in de eerste lijn’ van het Leer- en Verbeternetwerk Eerste Lijn (LeVEL). Bianca den Outer initieerde de sessie en trok daarin samen op met Louis Houwen, emeritus hoogleraar van de Tilburg University en Oemar van der Woerdt van Erasmus Universiteit Rotterdam.

Samen met professionals, wijkcoördinatoren en projectleiders verkenden we het ongemak rond de sturing van regionale eerstelijnszorg. Dat ongemak is herkenbaar: regio-indelingen sluiten niet op elkaar aan, vertegenwoordiging is niet vanzelfsprekend, overleg vraagt veel tijd en financiering vormt een belemmering. Daar komt de vraag naar de democratische legitimatie van regionale besluiten bij.

Het gesprek maakte twee verschuivingen zichtbaar. Ten eerste herzien niet alleen eerstelijnspartijen hun werkwijze om multidisciplinair samen te werken; ook systeempartijen zoeken naar een andere sturingshouding en naar het doorbreken van hun interne verkokering. Ten tweede omvat sturing meer dan een samenwerkingsmodel en het inregelen van juridische en financiële randvoorwaarden. Ook de ‘ethiek van samenwerken’ moet worden uitgevonden: hoe vertaal je abstracte regionale doelen naar een concrete omgangsvorm en naar verantwoordelijkheid?

Sturing gaat daarmee niet alleen over formele afspraken, maar ook over blijvende aandacht voor de interacties tussen partijen, die vaak van een nieuw type zijn. Dat is een aandachtspunt voor beleidsmakers, bestuurders en professionals die aan regionale samenwerking werken. Governance Live werd geinitieerd door Bianca den Outer, voorzitter van de landelijke expertgroep Governance.

De expertgroep Governance van LeVEL publiceerde diverse handreikingen. Wil je sparren over de sturing in jouw regio of de handreikingen ontvangen? Neem dan contact op met Bianca via bianca@lorenz.nl of bel of app haar via 06-24611542.