Medisch dossier: online inzage een kwestie van wennen

Zes derdejaarsstudenten geneeskunde onderzochten de invloed van (online) inzage in het medisch dossier op de relatie tussen arts en patiënt. Sinds 1 juli 2020 hebben patiënten recht op dit kosteloze kijkje. De studenten zijn: Jan van den Brink, Leonard Heuvelman, Sophie van den Hurk, Mees Roothans, Yvar van Steenis en Hella van Stokkom.

Invloed op de relatie

Van de zes burgers die de studenten interviewden (tussen achttien en tachtig jaar) hadden er vijf ervaring met online inzage. Zij gaven aan dit te doen uit interesse, om de in het consult verstrekte informatie na te lezen en te verwerken, maar in één geval ook om de arts te controleren. In dit geval was sprake van gebrek aan vertrouwen in de huisarts. 

Het belang van de mogelijkheid tot online inzage erkenden de burgers allemaal. “Het principe spreekt ze aan”, vertelt Roothans. “Wel zaten wat haken en ogen aan de uitvoering. Niet iedereen heeft er evenveel aan en er waren ook nog wat technische problemen. Als je niet alleen een dossier van je huisarts hebt maar ook van je ziekenhuis, kan het lastig zijn die twee te koppelen.”

Voorzichtig positief

De zes geïnterviewde huisartsen, van wie één in opleiding, waren bekend met de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg. Deze wet, uit 2020, verplicht hen de patiënt gratis (online) inzage in zijn dossier te bieden. Heuvelman: “Ze zien allemaal het voordeel ervan: het geeft de patiënt meer controle over zijn ziekteproces, draagt bij aan shared decision making en leidt tot hogere patiënttevredenheid. Ze kunnen het dossier ook versterken voor de patiënt door er links in op te nemen naar relevante en betrouwbare informatie. Maar ze geven ook aan dat hun informatiesysteem nog niet goed genoeg is voor grootschalige toepassing. Ze vragen zich ook af hoever hun rol reikt om patiënten te ondersteunen in het omgaan met de informatie waarover ze beschikking hebben.”

Medisch dossier

In onder meer Noorwegen en de Verenigde Staten bestaat de mogelijkheid tot inzage in het eigen medisch dossier al langer. Volgens de literatuur draagt het daar voor de patiënt bij aan een beter begrip van diens gezondheid en functioneert het als geheugensteun. De online dossierinzage is ook voor Nederland te beschouwen als een stap in de goede richting, concluderen de onderzoekers. “Voorwaarde is wel eerst te komen tot een goed werkend systeem”, zegt Heuvelman. “Anders leidt het systeem zelf tot negatieve ervaringen, en dat is natuurlijk juist niet de bedoeling.” Van Steenis: “De online inzage wordt hoe dan ook zeker de toekomst. Het is een mooie extra communicatieschil. Misschien niet voor alle patiënten, maar voor mensen met een chronische ziekte zeker wel, omdat het hen meer eigen regie over hun ziekteproces biedt. Daarnaast is het waardevol als patiënten ook online afspraken kunnen maken of herhaalmedicatie regelen.”