Substitutie van zorg: juiste zorg op de juiste plek
Het ministerie van VWS heeft aangegeven voor de zomer van 2020 met een contourennota te komen. Over de vraag wat die gaat betekenen voor de inrichting van het zorglandschap wordt nu al uitvoerig gediscussieerd en gespeculeerd. Duidelijk is in elk geval dat het ministerie uitgaat van ‘in de regio moet het gebeuren’ en ‘de juiste zorg op de juiste plek’. Daarmee lijkt die contourennota vooral de contouren te schetsen van een ministerie dat zijn eigen regierol wil versterken.
Geen nieuwe patiënten
“Daar lijkt het wel op”, zegt Anna van Poucke, “en het kan ook niet anders. We zien ieder jaar eerder in het jaar berichten over ziekenhuizen die geen nieuwe patiënten van bepaalde zorgverzekeraars meer behandelen vanwege het bereiken van het omzetplafond, nu al half oktober. Dat betekent dat de zorg echt onder druk staat. Ziekenhuizen kunnen niet nu al zoveel patiënten op de wachtlijst zetten, dan beginnen ze 2020 al met een achterstand.”
Substitutie van zorg
Maar we hebben toch een hoofdlijnenakkoord voor de medisch-specialistische zorg? “Dat akkoord is prima, maar het is bedacht met als basis substitutie van zorg naar de eerste lijn en sterkere regie van de patiënt”, aldus Van Poucke.
“Daarmee kun je het inhoudelijk niet oneens zijn, maar die substitutie en regie komen heel moeilijk van de grond. Recent hoorde ik: ‘In de budgetberekeningen houden we al geen rekening meer met substitutie, want het lukt niet om dat waar te maken’. Dat is geen onwil, maar de eerste lijn is te versnipperd. Hoe kun je samenwerkingsafspraken maken met kleine partijen? En in de periferie zitten we met tekorten door huisartsen die binnen een paar jaar met pensioen gaan en voor wie geen opvolging te vinden is. Naar wie substitueer je dan?”
Juiste zorg op de juiste plek
Meer regie is dus nodig, stelt Van Poucke. “Hárd nodig, en de overheid kan daar zeker een rol in spelen”. Daarbij is de kern volgens haar niet de juiste zorg op de juiste plek, maar op de juiste manier: fysiek, digitaal, individueel, in groepsverband, preventief of reactief. “De infrastructuur om hiertoe te komen is er nog niet en komt er ook niet zonder regie”, zegt ze.
U leest hier meer over Anna van Poucke.
Lees hier meer over dit onderwerp.