Het lijkt een ABC’tje: gezien de krappe arbeidsmarkt en het stijgende aantal senioren en chronische patiënten vormt technologie een prachtig en welkom middel om zorgcontinuïteit en -kwaliteit te waarborgen. De praktijk wijst anders uit. De implementatie verloopt vaak stroef of komt zelfs niet van de grond. Hoe barrières te overwinnen?

Obstakels overwinnen bij implementatie technologie

Kiyomid van der Veer is adviseur Lokaal organiseren bij Vilans. De landelijke kennisorganisatie voor langdurende zorg verricht onderzoek naar de effecten van zorgtechnologieën en begeleidt ook partijen bij de implementatie ervan. Niet zelden zien Van der Veer en haar collega’s zien dat uiteindelijk een streep gaat door de beoogde verbetering.

Gericht op zoek

“Binnen zorgorganisaties weet men vaak niet welke technologie allemaal voorhanden is en welk middel het best kan worden ingezet”, zegt zij. “Mijn advies: beschrijf eerst welke momenten en stappen er zijn op een zorgdag of in een zorgpad. En vervolgens: wat zijn de momenten waarop het beter of efficiënter zou kunnen? Vervolgens ga je gericht op zoek naar de technologie die hiervoor een uitkomst is.”

Weerstand werkvloer

“Door technologie raak ik straks mijn baan kwijt. Technologie leidt tot onpersoonlijk zorg. Technologie kan de privacy van cliënten schaden. Dit zijn geluiden die regelmatig klinken op de werkvloer.

Van der Veer: “Je kunt deze weerstand overwinnen door medewerkers méé te nemen in het implementatietraject, door goede voorlichting te geven. Wat betreft de vrees voor baanverlies: maak duidelijk dat technologie medewerkers juist kan ontlasten en er zo aan bijdraagt dat zij meer tijd krijgen voor persoonlijke zorg, voor meer aandacht voor de cliënt. Als eventueel tijdswinst wordt behaald dankzij de technologie, is het raadzaam dat medewerkers de gewonnen tijd mogen besteden aan kwaliteitsverbetering. Laat ze zelf met ideeën hiervoor komen.”

Baten landen elders

Vilans ziet dat veel zorgorganisaties ook worstelen met een ander onderwerp: de baten of kostenbesparingen die een technologie oplevert, landen niet altijd bij de investerende zorgorganisatie, maar bijvoorbeeld bij gemeente, zorgkantoor of zorgverzekeraar.

Van der Veer: “Het opstellen van een maatschappelijke businesscase kan vaak helderheid verschaffen over de verdeling van de kosten en baten. Dit kan de basis vormen voor structurele financieringsafspraken. Zo kan opschaling van technologie worden gerealiseerd.
Omdat veel zorgorganisaties weinig kennis hebben van maatschappelijke businesscases, heeft Vilans samen met tien zorgorganisaties een project opgezet om kennis te ontwikkelen over maatschappelijke businesscases.”

Auteur: Gerben Stolk