Zorg op afstand: niet iedereen geschikt

Zorg op afstand: veel Nederlanders zijn hier niet geschikt voor. Dat zegt psychiater Jeroen Terpstra.

Zorg op afstand: niet iedereen geschikt

Terpstra laat zijn waarschuwende woorden klinken nu fenomenen als beeldbellen onder invloed van de coronacrisis een hoge vlucht hebben genomen en misschien wel uitgroeien tot ‘het nieuwe normaal’.

Corona katalysator

Alle ellende ten spijt: de Covid-19-pandemie heeft ook een voordeel. Althans, volgens voorstanders van zorg op afstand. Opeens stapten zorgverleners en patiënten massaal de drempel over naar telefonische triage, elektronisch consult en andere vernuftige faciliteiten voor zorg zonder elkaar lijfelijk te ontmoeten. Mede om besmettingen te voorkomen, verruimde de NZa de declaratiemogelijkheden voor methoden die persoonlijk contact onnodig maken. Corona was de katalysator van ontwikkelingen die in de jaren ervoor maar niet van de grond wilden komen.

En nu we dan eindelijk in groten getale hebben kennisgemaakt met het gemak en andere pluspunten, lijkt het volgens velen logisch dat zorg op afstand ook ná de crisis een stevige positie heeft binnen het stelsel. Het tijdelijke en noodgedwongen karakter verandert dan in een structurele en breed omarmde verworvenheid.

Non-verbale geruststelling

Psychiater Jeroen Terpstra was al vóór corona pleitbezorger van vele technologische vernieuwingen die nu versneld hun intrede hebben gedaan. Toch plaatst hij een kanttekening: “Een groot gedeelte van de bevolking is niet of in mindere mate geschikt voor zorg op afstand, omdat zij niet kunnen zonder een element dat vaak alleen mogelijk is tijdens een fysieke ontmoeting. Ik heb het over non-verbale afstemming. Of beter gezegd: non-verbale geruststelling.”

Gevoel

Hij legt uit: “In de gezondheidszorg gaat het vaak om een veiligheidsgevoel; iemand wil worden gerustgesteld. Dat is vooral een non-verbale kwestie. Het zit hem in een arts die rustig praat, een bepaalde intonatie heeft en een bepaalde blik in de ogen. Hoe vaak hoor je een patiënt niet zeggen: Dat is toch zo’n fijne dokter? Vaak is die uitspraak niet medisch-inhoudelijk gemotiveerd, maar ingegeven door het gevoel dat is ontstaan tussen arts en patiënt. Menige zorgvrager kan dit gevoel alleen krijgen bij een fysieke ontmoeting en is niet in staat non-verbaal de afstand te overbruggen.”

Zorg op afstand

Hoeveel zorg op afstand verdraagt iemand? Dat is de vraag die de professional moet proberen te beantwoorden bij iedere zorg- of hulpvrager, aldus Terpstra. “Mijn uitgangspunt zou zijn: kijk bij iedereen stapsgewijs hoever je kunt komen. Aan iedere cliënt kun je vragen of hij voelt voor zorg of hulp op afstand. Sommigen zullen zeggen dat ze het een efficiënte en prettige methode vinden. Anderen zullen negatief of aarzelend reageren. Je kunt dan voorstellen eens een experimentje met beeldbellen te doen.” Jeroen Terpstra is directeur/eigenaar van Psychiatrisch Expertise Centrum in Ermelo.

Lees hier meer over dit onderwerp.