Samenwerking zorgnetwerk loont

Het EerstelijnsZorgnetwerk Haaksbergen (EZH) zet zich in voor alle inwoners in Haaksbergen.

Samenwerking zorgnetwerk loont
Verder lezen? Hier kunt u inloggen.

EZH is een netwerkorganisatie waarin allerlei partijen binnen de gemeente Haaksbergen samenwerken (eerstelijnszorg aanbieders, maar ook partijen uit het sociaal domein, sport- en welzijnsorganisaties, Medisch Spectrum Twente en verpleging en verzorging en thuiszorg organisaties).

Het netwerk faciliteert communicatie tussen zorgverleners onderling en zorgt voor een optimale zorginfrastructuur mede door periodieke evaluaties. Hiermee wil zij zorgprofessionals ondersteunen en tegelijkertijd de zorg voor de inwoners van Haaksbergen verbeteren.
Een gezamenlijke studie naar de effecten van deze samenwerking toont aan dat een samenwerking met uitgangspunten zoals klinisch leiderschap, een duidelijke visie en consistent beleid, volgen van een PDCA-cyclus en sterke patiënt organisatie, loont. De kwaliteit van leven van mensen in Haaksbergen is hoog, hun zorggebruik lager dan dat in vergelijkbare gemeenten (zonder een eerstelijns-samenwerkingsverband of een andere opzet van de samenwerking) en het SEH gebruik en doorverwijzingen naar de tweede lijn (voor zorg rondom de specifie-ke zorgprogramma’s) liggen lager.

Met welke vraag gingen we op pad?

Hoewel EZH al vanaf 2009 actief is en veel activiteiten gericht op het ondersteunen van specifieke doelgroepen heeft ontplooid, leeft binnen EZH de vraag of hoe zij kunnen aantonen dat hun jarenlange samenwerking er daadwerkelijk in slaagt om de zorg voor inwoners van Haaksbergen permanent te verbeteren. Zijn er positieve, waarde toevoegende effecten van hun samenwerking op de kwaliteit van leven voor de inwoners van Haaksbergen en op de kwaliteit en het gebruik van zorg zichtbaar? Antwoorden op zulke vragen zijn belangrijk voor EZH om zo de samenwerkingspartners de meerwaarde van de samenwerking te laten zien. Tevens wil EZH aan de maatschappij en aan stakeholder zoals zorgverzekeraars aantonen dat deze samenwerking van meerwaarde is. Hiervoor hebben we samen met EZH de effectmeting opgezet. Zorgverzekeraar Menzis is gedurende het traject hierbij betrokken en heeft meegedacht en data aangeleverd om de onderzoeksvraag te beantwoorden.

Met verschillende databronnen zijn het zorggebruik, de kwaliteit van leven en kwaliteit van de geleverde zorg in kaart gebracht. Om te onderzoeken of de samenwerking een positief effect heeft, hebben we ons gericht op openbare bronnen die inzicht geven in de kwaliteit van leven en leefstijl van de populatie van Haaksbergen en in de totale zorgkosten. Daarnaast heeft EZH een aantal zorgprogramma’s ontwikkeld die zich richten op specifieke doelgroepen. Dit betreft onder meer een programma gericht op diabetici, ouderen en COPD. Samen met EZH hebben we in kaart gebracht tot welke mogelijke kwaliteitsverbeterin-gen deze programma’s leiden. Op basis van declaratiedata van Menzis hebben we inzicht gegeven in of deze kwaliteitsdoelen behaald zijn.

Om het effect te kunnen vaststellen hebben we de situatie in Haaksbergen vergeleken met vergelijkbare gemeenten. Dit stelt ons in staat om de effecten binnen Haaksbergen af te zetten tegen die in andere gemeenten waardoor we de meerwaarde van de samenwerking in Haaksbergen konden aantonen. Om te bepalen wat goede referentiegemeenten zijn, hebben we gekeken naar achtergrondkenmerken van mensen zoals leeftijd, geslacht, sociaal economische status, aantal inwoners, omgevingsdichtheid en zorggebruik in de begintijd van EZH (2011). Door te kijken naar vergelijkbaar zorggebruik in de begintijd van EZH zien we welke gemeenten bij start vergelijkbaar waren, en is het aannemelijker dat de ontwikkelingen in zorggebruik tussen Haaksbergen en de andere gemeenten een gevolg zijn van de eerstelijns samenwerking. Deze gegevens zijn veelal openbaar beschikbaar.

Effectmeting laat op meerdere gebieden positieve effecten zien

Allereerst zien we dat de zorgkosten in regio Haaksbergen voor bijna alle zorg-soorten lager liggen dan in de referentiegemeenten. Daarnaast is de kwaliteit van leven hoog en scoort EZH ook goed op leefstijl aspecten zoals bewegen en roken. Bovendien zien we ook positieve effecten op de kwaliteit van de zorg. Hier hebben we indirect naar gekeken via complicaties en gebruik van spoedeisende hulp. Door in te zoomen op welke zorg je wil voorkomen door patiënten in specifieke zorgprogramma’s beter te ondersteunen, konden we indirect zicht krijgen op de kwaliteit van zorg. Hiervoor hebben we declaratiedata over tweedelijnszorg van Menzis gebruikt. De data laat zien dat zowel het tweedelijns-zorggebruik als het gebruik van de spoedeisende hulp lager ligt in Haaksbergen dan in de referentiegemeenten. Het percentage complicaties gaf geen goed zicht omdat we hiervoor te weinig waarnemingen per gemeente beschikbaar hadden. Wel tonen de data dus aan dat de programma’s positieve effecten hebben op de kwaliteit van zorg en het zorggebruik. Dit geeft zowel EZH als Menzis voldoende vertrouwen om de komende jaren verder in te zetten op de samenwerking tussen de eerstelijnspartijen en aanpalende partners.

Slim gebruik van beschikbare databronnen maakt effectmeting mogelijk

Gedurende het project hebben we een aantal lessen geleerd. Deze lessen kun-nen ook andere samenwerkingsverbanden verder helpen bij het uitvoeren van projecten. Het is belangrijk om vooraf de verwachte effecten te definiëren: Wat is je doel en hoe maak je dat meetbaar? Daardoor kun je de meting toespitsen op datgene dat je ook daadwerkelijk wil bereiken. Een van de belangrijkste aspecten is dat je met openbare databronnen al veel inzicht kan krijgen. Door verschillende bronnen met elkaar te combineren, bijvoorbeeld zowel openbare data als declaratiedata, beschik je over een breed palet aan indicatoren. Hierdoor kun je goed het gesprek met elkaar aangaan over waar het samenwerkingsverband staat en waar nog aan gewerkt kan worden. Voor sommige verdiepende inzichten zijn vaak wel gegevens van de verzekeraars nodig. Daarnaast werkte de selectie van referentiegemeenten goed om op een relatief eenvoudige manier gemeenten met elkaar te vergelijken. Hierdoor waren geen data op persoonsniveau nodig en konden we op gemeenteniveau inzichten geven in de verschillen.

Samen goed inzicht in de ontwikkeling van de zorg in de regio

Door de combinatie van openbare gegevens en een samenwerking met de zorgverzekeraar in de regio hebben zowel EZH als de zorgverzekeraar nu goed inzicht in de kwaliteit van zorg, leefstijl en zorggebruik. Dergelijke inzichten vor-men een mooi startpunt voor verdere gesprekken gericht op het verbeteren van de zorg in de regio.
Wilt u meer weten over de opzet van de effectmeting? Neem dan contact op met Lieke Boonen (Equalis), Denise de Zwart (EZH) of Anita Mikulic (Vintura).

Eric Veldboer, regiomanager zorg bij Menzis vertelt

Waardegerichte zorg, leef kracht en preventie zijn belangrijke thema’s voor Menzis. Zo maken wij al jaren afspraken met de EZH, een actief netwerk in Haaksbergen met ruim 100 aangesloten 1e lijn aanbieders. De gezamenlijke inzet is daarbij voortdurend gericht op het verbeteren van de (ervaren) gezondheid van alle inwoners.  Om deze intensieve wijze van samenwerken en afgeleide investeringen te kunnen continueren, vinden wij een periodieke impactmetingen van groot maatschappelijk belang. Wat leveren aanvullende contractafspraken met de EZH  nu op, en dan niet alleen op proces- en structuurniveau? Equalis heeft daarom in opdracht van de EZH en Menzis begin dit jaar nader effectonderzoek uitgevoerd.  De wijze waarop dit door Equalis is gedaan, kan naar onze mening als voorbeeld dienen voor andere netwerken, lokaal en regionaal.

Over de uitkomsten zelf zijn wij ook zeer tevreden. De effecten op de gehele zorgketen laten zien, dat een goed functionerend netwerk zoals de EZH echt impact kan realiseren op de (ervaren) gezondheid, kwaliteit van zorg en doelmatigheid.  Het sterkt ons om op deze wijze verdere afspraken te blijven maken met de EZH.

Denise de Zwart, coöperatiemanager bij het EZH vertelt namens het samenwerkingsverband

Multidisciplinair samenwerken is voor ons inmiddels vanzelfsprekend. Maar, het gaat niet vanzelf. Er is al ver voor het ontstaan van de EZH veel in geïnvesteerd en dat doen we nog steeds;

We hebben ons samenwerkingsnetwerk in kaart gebracht. Organiseren bijeenkomsten om elkaar te kennen en te inspireren. Inventariseren welke zorgaanbod nodig is en hoe het netwerk daaraan kan bijdragen. Leggen de zorg en samenhang tussen de disciplines vast in zorgprogramma’s, etc.

Samenwerking binnen de EZH en met andere professionals motiveert ons. Het brengt ons werkplezier en inhoudelijke verdieping. De effectmeting laat zien dat deze samenwerking ook waarde creëert voor de patiënt, de kwaliteit en kosten.

We concluderen dat we met de juiste dingen bezig zijn. Dit is voor ons de ‘drive’ om door te gaan en nieuwe toekomstgerichte initiatieven beet te pakken.

Haaksbergen heeft relatief lagere gemiddelde kosten voor medische specialistische zorg (MSZ) en farmacie.
Haaksbergen scoort beter dan Nederland op gezondheidskenmerken zoals roken, bewegingsrichtlijnen en risico op angst/depressie, en iets minder op overgewicht en voldoen aan de alcoholrichtlijn.

Dit is een bijdrage onder verantwoordelijkheid van: Equalis Strategy & Modeling, in samenwerking met EZH, Menzis en Vintura.

Meer Eerstelijntjes leest u hier.