Positieve Gezondheid: commitment zorgverleners gevraagd

Positieve Gezondheid vindt steeds meer zijn weg naar de huisartsenpraktijk. Toch gaat de implementatie niet vanzelf, dat vraagt commitment van alle betrokken zorgverleners.

Pasgeleden sprak ze met een tachtigjarige cliënte uit de cliëntenraad van haar organisatie. “Ze zat in een rolstoel, had veel lichamelijke klachten, maar dát was niet haar zorg. ‘Die klachten, die zijn er nu eenmaal,’ zei ze. ‘Ik moet er vooral voor zorgen dat ze onder controle blijven. Verder steek ik al mijn energie in mijn werk voor de cliëntenraad. Ik wil blijven meedoen, dát vind ik belangrijk.”

Niet het accent op wat niet kan, maar op wat nog wél kan, het is een voorbeeld van hoe Positieve Gezondheid er in de praktijk kan uitzien, legt Femke de Wit uit, programmaleider van het team Positieve Gezondheid van Vilans. Het concept van Machteld Huber, waarbij ervaren gezondheid veel méér is dan alleen de fysieke gezondheid, breidt zich als een olievlek uit over het Nederlandse zorglandschap. Ook in de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020 – 2024 vormt het een kernbegrip.

Gebrek zingeving

Dat is geen toeval, want persoonsgerichte integrale zorg, waarbij de cliënt en zijn behoeften centraal staan, met de juiste zorg op de juiste plek, wordt steeds belangrijker in de gezondheidszorg. Ook in de huisartsenzorg is dat de tendens, constateert Stefanie Mouwen, senior-adviseur in het team Positieve Gezondheid. “Huisartsen zijn vanuit hun professie al gewend om met een brede blik te kijken naar de klachten van de patiënt. Ze krijgen ook regelmatig patiënten in hun spreekkamer met niet-medische klachten. Die presenteren zich dan met rug- of hoofdpijn, maar het eigenlijke probleem is bijvoorbeeld een gebrek aan zingeving of gemis aan contacten in de buurt. Dan is het fijn als je daar als huisarts met de patiënt breder het gesprek over kunt voeren.”

De Wit vult aan: “Het concept Positieve Gezondheid geeft de huisarts, maar ook de poh, handvatten hoe hij dat kan doen. Daarnaast biedt het een gemeenschappelijk kader voor hoe partners in de verschillende domeinen van zorg en welzijn met elkaar kunnen samenwerken.”

Positieve Gezondheid

Dat brede gesprek aangaan met de patiënt, met niet alleen aandacht voor medische problemen, maar ook voor het dagelijks functioneren, kwaliteit van leven en mentaal welbevinden, vereist een andere mindset van huisartsen en andere zorgverleners in de huisartsenpraktijk. Mouwen: “Namens Vilans trainen we hen daarom in het werken met Positieve Gezondheid, want dat gaat niet vanzelf. Het spinnenwebmodel van Huber, waarin alle facetten van het dagelijks leven bij elkaar komen, vormt daarbij de rode draad. Met dat model in je achterhoofd, ontdek je eerder dat de lichamelijke klachten van een oudere komen doordat hij vanwege corona zijn kleinkinderen niet meer kan zien of door zijn slechte mobiliteit niet meer naar de kerk kan.”

Auteur: Michel van Dijk