Event Abonneren
×

Dementie: sociale benadering

Dementie: Anne-Mei The en Marcel Canoy brengen de meerwaarde van de sociale benadering hiervan in kaart vanuit maatschappelijk én financieel perspectief.

Bij de Sociale Benadering Dementie staat niet de zorg centraal, maar de leefwereld. De opvatting van Anne-Mei The dat we anders moeten gaan denken over dementiezorg, zal inmiddels bij veel mensen bekend zijn. Ze is al jaren actief als hoogleraar en vond een breed publiek met haar boek Dagelijks leven met dementie. “Het is een ziekte waarbij de waarde van het stellen van de diagnose beperkt is”, zegt ze. “Dat is immers vooral een medisch label en daaraan hebben degene met dementie en diens naaste niet zoveel.”

Wat is wel zinvol? “Je weet in het beginstadium van dementie natuurlijk heel goed dat er wat met je aan de hand is”, zegt The. “Je doet dingen waar jij en je omgeving van schrikken. Je rollen in het leven komen onder druk te staan, dus je hebt ondersteuning nodig. Maar ondersteuning is iets anders dan zorg, dan gezien worden als patiënt. Je wilt geholpen worden met het probleem dat je hebt en dat is het leven náást je ziekte.”

Team

Daarop inspelen is wat The positioneert als de Sociale Benadering Dementie. Ze legt uit: “Hierin komt een sociaal benaderingsteam kennismaken met je. Niet als zorgprofessional met een pak papieren om in te vullen, maar om een band op te bouwen. Daarbij staan niet de medische en zorgproblemen voorop, maar de vraag wat je mist en wat je nog graag zou willen. Je leefwereld dus. Uit dat gesprek komt dan bijvoorbeeld iets als ‘Ik wil nog graag biljarten, maar ze willen me niet meer’. Het team kan dan samen met je naar de biljartclub gaan om te praten over de vraag hoe je daar wél een rol kunt blijven spelen. Geen zaken overnemen dus, maar aansluiten bij je belevingswereld, naast je gaan staan. Dingen herstellen die al stukgegaan zijn of andere invullingen zoeken die zorgen dat je leven waardevol blijft.”

Maatschappelijke meerwaarde

Belangrijk bij de opschaling van de sociale benadering van dementiezorg is niet alleen het bewijs voor de waarde ervan voor de mensen om wie het gaat, maar ook het bewijs voor de financiële meerwaarde. In dit kader is de koppeling van The’s hoogleraarschap aan het nieuwe hoogleraarschap van gezondheidseconoom Marcel Canoy essentieel. “Iedereen snapt het idee van de sociale benadering van dementie, maar er zijn twee problemen”, zegt hij. “Het eerste is dat je in wetenschap en maatschappij dingen niet alleen maar kunt doen omdat iedereen ze snapt. Je moet bewijzen dat het maatschappelijk toegevoegde waarde levert. Dat is een puzzel die om een combinatie van kwalitatief en kwantitatief onderzoek vraagt. Het tweede is het bekende schottenprobleem. Anne-Mei heeft daar in haar werk veel last van, maar het is de kern van hoe we de zorg als geheel hebben ingericht.”

Social impact bonds zijn volgens Canoy een goede manier om het schottenprobleem op te lossen. “Maar daarvoor moeten we dus wel aannemelijk maken dat de sociale benadering van dementie batig is en hoe hoog die baten zijn”, zegt hij. “Vandaar mijn leerstoel.”

Dementie

Canoys stelling is dat de kwetsbaarheid van ouderen, zoals bij dementie, vraagt om een benadering waarin de menselijke maat de standaard is. Over dit onderwerp verzorgde hij samen met Sandra van Dijk en Marcel Ham de publicatie Momentum voor de menselijke maat. Onderzoek van France Rose Marie Portrait en Xander Koolman wijst uit dat thuis blijven wonen voor kwetsbare ouderen met een intensieve zorgvraag goed mogelijk is. De zorg thuis is goedkoper dan de zorg in een instelling. Cliënten die thuis kunnen blijven wonen, leven bovendien gemiddeld een jaar langer dan cliënten die worden opgenomen. En ze vinden het prettig om thuis te kunnen blijven wonen.