Event Abonneren
×

Cliëntenraad: samen voor toegankelijke zorg

Een cliëntenraad kan eerstelijnszorgaanbieders helpen begrijpelijk te communiceren met hun patiënten.

Gebruikmaken van een cliëntenraad kan grote meerwaarde hebben voor eerstelijnszorgaanbieders. Bijvoorbeeld om te garanderen dat de manier waarop zij communiceren – schriftelijk en (steeds vaker) digitaal – door al hun patiënten begrepen wordt. Een project van het LSR en Pharos toont aan dat dit geen vanzelfsprekendheid is. 

‘Wacht u op de post’

Een voorbeeld: een patiënt belt naar de huisartsenpost en doorloopt daar de triage. Wijst die uit dat voor deze patiënt inderdaad contact met de huisartsenpost aan de orde is, dan volgt de boodschap: ‘Wacht u op de post’. Begrijpt die patiënt dan dat wordt bedoeld: ‘Wacht u even op het contact met een medewerker op de huisartsenpost’? “Nee, helaas is dat niet altijd het geval”, zegt Coryke van Vulpen, senior adviseur/projectleider bij Pharos. ”Er zijn ook mensen die zo’n zin heel letterlijk nemen en dus denken dat ze post in de brievenbus krijgen. En dan raakt zo iemand in de war, want die nam tenslotte contact op met de huisartsenpost omdat sprake is van spoed.” 

Begripsniveau

Helena Wiersma, beleidsmedewerker/projectleider bij het LSR, landelijk steunpunt (mede)zeggenschap, zegt: “Dit is een signaal waarop een cliëntenraad de organisatie kan wijzen in de samenwerking. Wordt de website veranderd, wordt in belcontact een nieuwe boodschap ingesproken op het antwoordapparaat of worden formulieren aangepast, kijk dan goed naar het begripsniveau van deze boodschappen. Een cliëntenraad kan adviseren of signaleren dat de communicatie op een te hoog niveau is ingezet: Dit is voor een groot deel van onze achterban niet goed te begrijpen. Laten we met elkaar uitzoeken welke verbeteringen nodig zijn en hoe we gezamenlijk de toegang tot heldere informatie voor iedereen mogelijk maken.

Toegankelijke zorg

Het is een actueel thema, gelet op de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) 2018. Die verplicht ook eerstelijnszorgaanbieders vanaf 25 zorgmedewerkers een cliëntenraad te hebben. Een verplichting die deze aanbieders in eerste instantie vaak als een beknelling beschouwden. “Dat snap ik ook wel”, zegt Wiersma, “eerder was dit in andere sectoren van de zorg, zoals ziekenhuizen en revalidatiecentra, net zo. Het was een reactie die alles te maken heeft met het gegeven dat zij nog niet wisten wat een cliëntenraad hen kan opleveren.”

Cliëntenraad

Precies daarom hebben het LSR en Pharos het initiatief genomen tot het project Samen voor toegankelijke zorg, dat financieel werd mogelijk gemaakt door ZonMw. “De titel van het project maakt duidelijk dat we een inhoudelijk thema wilden pakken, iets wat medezeggenschap (bijvoorbeeld in de vorm van een cliëntenraad, red.) meteen praktisch maakt voor huisartsen”, vertelt Wiersma. ‘Lage gezondheidsvaardigheden’ bleek dat thema te zijn. Bijna een derde van de volwassenen in Nederland heeft moeite om informatie over gezondheid te vinden, te begrijpen en toe te passen. Het LSR en Pharos zijn beide partner van de Alliantie Gezondheidsvaardigheden , dus lag de koppeling van de twee partijen voor de hand. Voor de uitvoering van het project zochten ze samenwerking met de organisaties en cliëntenraden van Stichting Gezondheidscentrum Amsterdam Zuidoost & Diemen (GAZO), Huisartsenposten Rijnmond en Medrie, de regio-organisatie voor huisartsen in de regio Friesland, Hardenberg en Zwolle.