Event Abonneren
×

Middelengebruik jongeren voorkomen met IJslands model

Middelengebruik onder jongeren: zes gemeenten die dit willen voorkomen, hebben de afgelopen drie jaar in een pilot gewerkt met een IJslands model.

Gedragsregels stellen helpt meestal onvoldoende bij het terugdringen van middelengebruik onder jongeren. Een andere aanpak is nodig. Zes gemeenten hebben de afgelopen drie jaar in een pilot gewerkt met het IJslandse preventiemodel. Er zijn nog geen duidelijke resultaten, maar ze tonen zich positief en gaan ermee verder. 

Zorgelijk

Na jaren van daling stabiliseert het middelengebruik onder jongeren in Nederland. Voor alcohol geldt zelfs een toename van het gebruik per keer. Volgens senior-beleidsadviseur Jeroen de Greeff van het Trimbos-instituut is dat zorgelijk. “Het drinken van alcohol op jonge leeftijd kan schadelijk zijn voor de ontwikkeling van de hersenen. Bovendien blijkt uit onderzoek dat als jongeren met vijftien jaar of eerder beginnen met drinken, de kans vele malen groter is op verslaving.”

In IJsland stond men twintig jaar geleden voor een soortgelijke situatie. Het middelengebruik onder jongeren was er hoog. Net als in Nederland hadden beleidsmakers en zorgprofessionals de ervaring dat gedragsregels alleen niet helpen.

De Greeff: “In IJsland hebben onderzoekers van het Icelandic Center for Social Research and Analysis (ICSRA), beleidsmakers en zorgprofessionals onderzocht hoe het komt dat de ene jongere wel en de andere jongere geen middelen gebruikt. Het bleek dat de omgeving een belangrijke rol speelt. Ouders, de vriendengroep, de school en de vrijetijdsbesteding van jongeren hebben er invloed op. De onderzoekers, beleidsmakers en zorgprofessionals bedachten een nieuwe, preventieve, methode die uitgaat van het creëren van een positieve leefomgeving voor jongeren. Een leefomgeving die jongeren prikkelt om actief en gezond bezig te zijn.” 

Nederland

Het Trimbos-instituut en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) haalden het IJslandse preventiemodel drie jaar geleden naar Nederland. Zes Nederlandse gemeenten wilden meedoen aan een pilot: Amersfoort, Hardenberg, Samenwerkingsverband Kempengemeenten, Súdwest-Fryslân, Texel en Urk.

Middelengebruik

Na drie jaar heeft het IJslandse model in de zes gemeenten geleid tot professionalisering van het lokale preventiebeleid. Er is meer samenwerking van partijen mét en binnen de gemeente. En er is minder versnippering in het aanbod van vrijetijdsactiviteiten voor jongeren. Maar volgens De Greeff is het te vroeg om te constateren of de invoering van de methodiek heeft geleid tot minder middelengebruik onder jongeren. “Er is geen quick fix. In IJsland duurde het jaren voordat de methodiek tot een aanzienlijke vermindering van het middelengebruik leidde. Ik heb er vertrouwen in dat het hier uiteindelijk ook voor positieve resultaten zal zorgen. In de zes gemeenten is een voedingsbodem gelegd die de kans hierop sterk vergroot.” Is jouw gemeente geïnteresseerd in het IJslandse preventiemodel? Per januari 2022 begint een nieuw implementatietraject voor gemeenten die ermee aan de slag willen. De officiële aanmelding loopt tot 4 oktober 2021.