Een pilot met een nieuwe thuistestkit voor chronische buikpijnklachten heeft veelbelovende resultaten opgeleverd bij huisartsenpraktijken in de omgeving van Ede. Huisartsen hebben 53% minder patiënten verwezen naar het ziekenhuis dan ze anders zouden hebben gedaan. Een grootschalig implementatieonderzoek moet nu de weg vrijmaken voor landelijke toepassing.

Thuistest voorkomt onnodige verwijzingen naar ziekenhuis

Een nieuwe thuistestkit voor chronische buikpijnklachten kan het aantal (onnodige) verwijzingen naar het ziekenhuis met meer dan de helft verminderen. Bovendien is betere, snellere en goedkopere behandeling mogelijk. Dat blijkt uit een pilot bij huisartsenpraktijken in de omgeving van Ede.

“Iedere week meldt zich in de huisartsenpraktijk wel een patiënt met chronische buikpijnklachten”, vertelt Jos Dirven, huisarts in Renswoude en een van de initiatiefnemers van de pilot. “Meestal is het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) de oorzaak: een vervelende, maar relatief onschuldige aandoening. De huisarts kan op basis van de klachten soms moeilijk bepalen, of het PDS is of bijvoorbeeld de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of darmkanker. De angst bij patiënten dat ze darmkanker hebben, is daarnaast groot. Gevolg is dat huisartsen hen vaak verwijzen naar het ziekenhuis voor een endoscopie.”

Snel duidelijkheid

“Vanwege de grote vraag moeten patiënten al gauw vier tot zes weken wachten op dit darmonderzoek”, zegt mede-initiatiefnemer Ben Witteman, maag-darm-leverarts van Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede.

“Bij minder dan de helft van hen blijkt er vervolgens daadwerkelijk sprake van ernstige gezondheidsklachten. Er zijn testen beschikbaar die meteen duidelijk maken, of mensen PDS hebben of iets ernstigers. Een combinatie van de Calprotectine-test (die ontstekingen kan aantonen in de ontlasting, een indicatie voor Crohn of colitis ulcerosa) en de FOBTi (die bloed kan aantonen in de ontlasting, een indicatie voor kanker) heeft een betrouwbaarheid van 97%. Een vervelende en dure endoscopie is niet nodig als deze testen worden gebruikt. Bovendien kunnen patiënten dan eerder de juiste behandeling krijgen. Wanneer er sprake is van PDS, kan de huisarts hen direct helpen. Bij ernstigere klachten kan de huisarts patiënten meteen verwijzen naar het ziekenhuis.”

Efficiënte inzet

Kunnen we deze testen efficiënt inzetten in huisartsenpraktijken om de diagnostiek bij chronische buikpijnklachten te verbeteren? Dat onderzochten Witteman en Dirven in 2018 tijdens een pilot met 25 huisartsen en 179 patiënten in de omgeving van Ede. Mura Zorgadvies ondersteunde de initiatiefnemers van de pilot.

De resultaten van de pilot waren veelbelovend. Dirven: “Het meest opvallend is dat huisartsen door de inzet van de testen 53% minder patiënten hebben verwezen naar het ziekenhuis dan ze zonder de testen zouden doen.”

Een grootschalig implementatieonderzoek moet de weg vrijmaken voor landelijke toepassing.

Auteur: Noël Houben