Substitutie is een eerstelijns uitdaging, maar dan moet wel aan de randvoorwaarden worden voldaan. Deze conclusie werd duidelijk getrokken op het Eerstelijns Substitutiecongres op 9 december in Wageningen. Dat het een oplossing kan zijn voor de stijgende zorgkosten; dat er spelregels nodig zijn voor verzekeraars; dat er een begrenzing is in de wet- en regelgeving; dat vooral de financiering moet worden aangepast op basis van het principe “ geld volgt zorg”, dat leerden de ruim 200 deelnemers tijdens het op 9 december in Wageningen georganiseerde Eerstelijns Substitutiecongres. (zie videoimpressie)
Johan PolderProf dr Johan Polder van de universiteit van Tilburg en projectleider bij het RIVM, schetste de kansen van substitutie bij het vinden van een oplossing voor de stijgende zorgkosten. Het kwantificeren van de financiële winst van substitutie is niet eenvoudig, maar noodzakelijk om duurzame substitutie te realiseren.
Aldien Poll
Aldien Poll, met jarenlange ervaring bij zorgverleners en via Aldien.nl als strategisch adviseur nauw betrokken bij zorginkoop, gaf een wenkend perspectief voor een verrichtingen georiënteerde financiering door het concept van populatiebekostiging te presenteren. Toekomst? Het bestaat al!
Karel van Rosmalen, huisarts, hoofd van de afdeling Beleid en Ontwikkeling van de LHV en Lid van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, was kritisch over substitutie als dat leidt tot afbreuk van het huisartsenvak en niet voorzien wordt van de juiste financiële incentives.
Nicole Kien
Nicole Kien, met haar advocatenkantoor in Rotterdam gespecialiseerd in juridische ondersteuning van vele partijen in de gezondheidszorg, vertelde dat er geen wettelijke belemmeringen zijn, maar dat het toezicht en de handhaving door de marktmeesters NZa/NMa beter moet.
Jan Erik de Wildt, eigenaar van Commonsense, van De Eerstelijns en lid van de Evaluatiecommissie Integrale Bekostiging, heeft 10 voorwaarden voor de eerstelijns organisatie opgsteld om succesvol substitutie te kunnen realiseren.
Praktijk van substitutie
Na deze benadering vanuit macro-economisch, inkooptechnisch, juridisch en organisatorisch perspectief, was het tijd voor de kennismaking met een zestal praktijkvoorbeelden. In deze workshops, gegeven door innovators in de eerste lijn, werd de praktijk van substitutie belicht.
‘Zijn wij zijn er klaar voor?’
Marc Bruijnzeels stelde die vraag aan het eind van de dag. Hij concludeerde dat de eerste lijn klaar zich in een enorm tempo aan het organiseren is; in huisartsenposten, in zorggroepen en nu in samenwerkingverbanden in de wijk. De samenwerking tussen de generalistische eerstelijnszorg en de specialisten is ook aanwezig. De eerste lijn blijkt in toenemende mate geïnteresseerd in vakkundig ondernemerschap. We missen nog wel een actief informatiemanagement en de juiste financieringsvoorwaarden met integrale inkoopteams, sterke eerstelijns tarieven en een goede invulling van de rol van poortwachter. We zullen van kostenbewusteloosheid naar kostenbewust moeten omschakelen en een sterke verpleegkundige praktijk in de eerste lijn moeten opbouwen. Voor een succesvolle substitutie verwachten we van de overheid de juiste financieringsprikkels. Met de presentatie van de eerste resultaten van de substitutiethermometer, maakt de eerstelijnszorg een start met het inzichtelijk maken van het substitutiepotentieel.
De presentaties van de sprekers zijn in te zien of te downloaden.