Ondersteunde zelfzorg: zo doe je dat

Binnen drie jaar op grote schaal ondersteunde zelfzorg implementeren. Dat was de doelstelling waarmee coöperatie Zelfzorg Ondersteund! (kortweg: ZO!) in 2013 van start ging. Het bleek een aanstekelijke ambitie: inmiddels zijn 62 van de 94 zorggroepen in ons land ermee aan de slag gegaan.

Voor mensen met een chronische aandoening is het belangrijk kwaliteit van leven te behouden en eigen regie te blijven ervaren. Ze krijgen slechts één procent van de tijd ondersteuning van professionele zorgverleners, voor de andere 99 procent van de tijd moeten ze zelf een manier vinden om hun aandoening te managen. Ondersteunde zelfzorg is daarbij essentieel. Begrijpelijk dus dat patiëntenverenigingen, zorgaanbieders en zorgverzekeraars elkaar hebben gevonden in ZO!. “Om te achterhalen hoe realistisch onze ambitie was, moesten we eerst in beeld krijgen wat er al gebeurde op het gebied van ondersteunde zelfzorg”, zegt Pieter Jeekel, trekker van ZO!. “We ontdekten dat 42 zorggroepen ermee aan de slag waren, maar slechts een paar echt effectief. Er waren twintig leveranciers van ondersteunende technische platforms. Slechts twee daarvan bleken te voldoen aan de eisen op het gebied van functionaliteit, koppeling en beveiliging die wij daarvoor opstelden.”

Geïntegreerde aanpak nodig

Werk aan de winkel dus. Aan de zijde van de zorgaanbieders moest sprake zijn van een geïntegreerde aanpak in ondersteunde zelfzorg. Jeekel: “Dat houdt in dat de patiënt goed geïnformeerd wordt over wat zijn chronische ziekte inhoudt en wat hij kan doen om daar zo goed mogelijk mee om te gaan. Ook vraagt het om coachende professionals, die tijd en kennis hebben om op basis van motivational interviewing met de patiënt op zoek te gaan naar wat hem motiveert om tot zelfzorg te komen. Verder vraagt het om de juiste ondersteuning in eHealth. En om de juiste incentives voor zorgprofessionals om hiermee aan de slag te gaan.”

Ook aan de technische platforms moeten eisen worden gesteld. Jeekel: “Een technisch platform heeft waarde als het de patiënt ondersteunt in zelfmanagement. Als het die patiënt dus informatie en educatie biedt, hij ermee kan communiceren met zijn zorgverlener en als de doelen en plannen van de ondersteunde zelfzorg kunnen worden verwerkt in het individuele zorgplan van de patiënt.”

Langs beide lijnen is gewerkt aan professionalisering. Met succes: het aantal aanbieders van technische platforms dat voldoet aan de ZO!-eisen steeg van twee naar zes. En het aantal zorggroepen dat een geïntegreerde aanpak voor ondersteunde zelfzorg ontwikkelde overeenkomstig de doelstellingen van ZO! groeide naar 62.

Auteur: Frank van Wijck

Download het volledige artikel hier:

Ook in De Eerstelijns:

InEen en LHV eensgezind over bekostiging Organisatie & Infrastructuur

Bekostiging Organisatie & Infrastructuur moet zich volgens eerstelijnInEen en LHVhuisartsen in praktijk bewijzen

Tijdelijk hoofdlijnenakkoord blijft beleidstaal

Hoofdlijnenakkoord 2018: multidisciplinaire benadering ‘langer thuis’, nieuwe aanpak substitutie, teleurstellende ambitie eHealth

Voordelen en vragen bij digitale gezondheidsregie

Persoonlijke GezondheidsOmgevingen: de stand van zaken, voordelen en vragen met betrekking tot digitale zelfregie

Veilige zorgmessenger voor betere samenwerking

Digitaal dienstverlener zorgdomein stelt gratis veilige zorgmessenger voor betere samenwerking beschikbaar

Nieuws van onze kennispartners:

Ontwikkelen van eigen kracht

De academische werkplaats ST-RAW legt een kennisfundament onder de regionale jeugdhulpketen ZonMw

Zelfmanagement bij chronische ziekten

Effectiviteit zelfmanagement moet ook worden afgemeten aan maatstaven die patiënten zelf als belangrijk ervaren ZonMw